ಯೋಗಃ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ನಿರೋಧಃ ~ ‘ಯೋಗ’ದ ಸರಳ ವಿವರಣೆ

ಯೋಗ ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಿದ ಶ್ರೇಯ ಪತಂಜಲಿ ಮುನಿಗೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ. ತಮ್ಮ ಎರಡನೇ ಸೂತ್ರದಲ್ಲಿ “ಯೋಗಃ ಚಿತ್ತವೃತ್ತಿ ನಿರೋಧಃ” ಎನ್ನುವ ಮೂಲಕ ಯೋಗದ ನೇರ – ಸರಳ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ನೀಡುತ್ತಾರೆ ಪತಂಜಲಿ. ಮನಸ್ಸಿನ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರೋಧಿಸುವುದೇ ಯೋಗದ ಉದ್ದೇಶ ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ‘ಯೋಗ’ ಪದವು ಸಂಸ್ಕೃತದ ‘ಯುಜ್’ ಧಾತುವಿನಿಂದ ವ್ಯುತ್ಪನ್ನಗೊಂಡಿದ್ದು. ಯುಜ್ ಎಂದರೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಎಂದೂ ಐಕ್ಯ ಎಂದೂ ಅರ್ಥವಿದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಸರಿಯಾಗಿ ಮನೋದೈಹಿಕ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ (ಆ ಮೂಲಕ) ಪರಮ ಅಸ್ತಿತ್ವದೊಡನೆ ಐಕ್ಯವಾಗುವಿಕೆ – ಈ […]

ಅಹಂಕಾರದ ತೆರೆ ಸರಿಸಿದರೆ ಸಿಗುವುದು ಆನಂದ

ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಆನಂದವನ್ನು ಹೊರಗೆ ತರಬೇಕೆಂದರೆ ಮೊದಲು ಅದರ ಇರುವನ್ನು ಅರಿತುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಈ ಅರಿವು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದು ಅಹಂಕಾರದ ತೆರೆ ಸರಿದಾಗ ಮಾತ್ರ. ಅಹಂಕಾರದ ಮುಸುಕಿನಿಂದ ಈಚೆ ಬಂದರೆ ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಒಳಿತು ಕೆಡುಕುಗಳಿಗೂ ನಾವೇ ಬಾಧ್ಯಸ್ಥರು ಎನ್ನುವ ಅರಿವು ಮೂಡುತ್ತದೆ ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಮನುಷ್ಯ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದೇ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ. ಒಂದು ದಿನ ತಾನು ಅವಜ್ಞೆಗೆ ಒಳಗಾದೆ, ಯಾರೂ ನನ್ನನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನ್ನಿಸಿದರೂ ಸಾಕು ತೀವ್ರ ಚಡಪಡಿಸಿಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಜನರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ತಂತ್ರಗಳನ್ನು ಹೂಡುತ್ತಾನೆ. ಇದು ಅತಿರೇಕಕ್ಕೆ ಹೋದಾಗಲೇ ಅಪರಾಧಗಳು […]

ರಾಮರಾಜ್ಯದ ಪರಿಕಲ್ಪನೆ ವರ್ತಮಾನದಲ್ಲಿ ಈಡೇರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವೇ?

ಗಾಂಧೀಜಿ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇಡಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರಕ್ಕೆ ಶ್ರೀ ರಾಮನೇ ಪರಮಾದರ್ಶ ಎಂದು ಆಗಾಗ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಉಲ್ಲೇಖಗಳಿವೆ  ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ರಾಮ! ಈ ಹೆಸರಿನ ಜೊತೆಜೊತೆಗೆ ನಮ್ಮ ಮನದಲ್ಲಿ ಎರಡು ವಿಶೇಷಣಗಳು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಮರ್ಯಾದಾ ಪುರುಷೋತ್ತಮ ಶ್ರೀ ರಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರಜಾರಂಜಕ ರಾಜಾರಾಮ ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಬಹುಶಃ ಭಾರತದ ಜನಮಾನಸದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಡಳಿತದೊಂದಿಗೆ ನೆನಪಾಗುವ ಮೊದಲ ಹೆಸರು ರಾಮನದ್ದೇ. ಅಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಭಗವಂತನೆಂಬ ಮಾನ್ಯತೆಗೆ ಪಾತ್ರನಾಗಿರುವ ಪುರಾಣೈತಿಹಾಸಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿಯೂ ಆಗಿರುವ ರಾಮನ ಖ್ಯಾತಿ ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ರಾಮನ […]

ಪದಗಳಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ಇದೆಯೆ? ~ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಕಥೆಗಳು

“ಔಷಧಕ್ಕೆ ಗುಣವಾಗದ ಕಾಯಿಲೆ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಯಿಂದ ಆಗ್ತದಾ? ಇದೆಂಥ ವಿಚಿತ್ರ? ಪದಗಳಿಗೆ ಕಾಯಿಲೆ ವಾಸಿ ಮಾಡುವಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಇದ್ದಿದ್ದರೆ ಪ್ರಪಂಚ ಹೀಗಿರುತ್ತಿತ್ತಾ? ” ಎಂದು ಕೇಳಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಕೊಟ್ಟ ಉತ್ತರವೇನು ಗೊತ್ತೆ? ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಕಾಯಿಲೆಯನ್ನೂ ಗುಣಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದ. ಅವನ ಕೈಗುಣ ಚೆನ್ನಾಗಿದೆ ಎಂದು ಊರವರು ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ತನ್ನ ಬಳಿ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಬರುವವರಿಗೆ ಲಾಹೋರಿ ಒಂದು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಿದ್ದ. ತನ್ನತನಕ ಬರುವ ಮುಂಚೆ ರೋಗಿಗಳು ಯಾರಾದರೊಬ್ಬ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ವೈದ್ಯರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು ಕಡ್ಡಾಯ ಮಾಡಿದ್ದ. […]

ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸಕ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ~ ಗೀತಾಜಯಂತಿ ವಿಶೇಷ

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಆಯಾಮಗಳು ಹಲವು. ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಅದನ್ನು ಬೋಧಿಸಿದ ಉದ್ದೇಶ, ಆತನನ್ನು ಕರ್ಮಫಲದ ಚಿಂತೆ ಬಿಟ್ಟು, ನಿರ್ಲಿಪ್ತನಾಗಿ ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಸಾಧನೆಗೆ ಕಂದೀಲಾಗಿ, ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವಿಕಸನಕ್ಕೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಯಾಗಿ, ಮ್ಯಾನೇಜ್’ಮೆಂಟ್ ಕೈಪಿಡಿಯಾಗಿ, ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ಸೂತ್ರವಾಗಿ ಇತ್ಯಾದಿ ಹಲವು ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗೂ ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತ ಬಂತು. ಇಂಥಾ ಅಸಂಖ್ಯ ಸಾಧ್ಯತೆಯ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಮನೋಚಿಕಿತ್ಸಕ ಆಯಾಮವನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ  ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಗೀತಾಚಾರ್ಯ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಮನೋವಿಜ್ಞಾನಿ ಎಂದು ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಕರೆಯಬಹುದು. ಈತ ಸಮರ ಸಮ್ಮುಖದಲ್ಲಿ ನಿಂತು, ಸಮಾಧಾನಚಿತ್ತನಾಗಿ […]

ಶ್ರದ್ಧೆಯ ಕಣ್ಣು ಕುರುಡಾಗದಿರಲಿ

ಶ್ರದ್ಧೆ ಒಂದು ಆಚರಣೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸುಪ್ತವಾಗಿ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಘಟಿಸುವಂಥ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ. ನಂಬಿಕೆಯನ್ನಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಬಹುದು, ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹೂವಿನ ಒಳಗಿನ ಘಮಲಿನಂತೆ. ಅದು ಶ್ರದ್ಧಾವಂತರ ನಡೆನುಡಿಯ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು, `ನನಗೆ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡು ತಿರುಗಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ  ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ “ಶ್ರದ್ಧೆ…. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಇರಲಿ. ಶ್ರದ್ಧೆ ಇಲ್ಲದೆ ಮಾಡುವ ಯಾವ ಕೆಲಸವೂ ಫಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.” ಇದು ಸ್ವಾಮಿ ವಿವೇಕಾನಂದರು ಮತ್ತೆ ಮತ್ತೆ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದ ಮಾತು. `ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿ ನೀವು ಶ್ರದ್ಧೆಯನ್ನು ಬೆಳೆಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮ […]

ಚಹಾ ಲೋಟ ಮತ್ತು ಸಾಸಿವೆ ಹೊಲದ ವ್ಯಾಜ್ಯ : ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಕಥೆಗಳು

ಚಹಾ ಕುಡಿದಾದ ಮೇಲೆ ಲಾಹೋರಿ, ಗೌಸ್ಪೀರ್ ಜೊತೆ ಊರಿನ ಸುದ್ದಿಯೆಲ್ಲಾ ಮಾತಾಡಿ ಮುಗಿಸಿದ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ  ಚಹಾ ಕುಡಿ ಅಂತ ಮಾತ್ರ ಹೇಳಲೇ ಇಲ್ಲ! ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಒಮ್ಮೆ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಜಗಲಿಯಲ್ಲಿ ಹುಕ್ಕಾ ಸೇದುತ್ತ ಕುಳಿತಿದ್ದ. ದಿನಾಲೂ ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯಲು ಬರುವ ಪಕ್ಕದ ಮನೆಯ ಗೌಸ್ಪೀರ್ ಅವತ್ತು ಪೆಚ್ಚುಮುಖ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಬಂದ. ಅದೇ ಮುಖ ಹೊತ್ತು ಲಾಹೋರಿಯ ಮುಂದೆ ಕುಳಿತ. ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಅದನ್ನು ನೋಡಿದರೂ ಕ್ಯಾರೇ ಅನ್ನಲಿಲ್ಲ. ಹಾಗೇ ಸ್ವಲ್ಪ ಹೊತ್ತು […]

ಆದಿ ಶಕ್ತಿಯ ಒಂಭತ್ತು ರೂಪಗಳು : ನವರಾತ್ರಿ ವಿಶೇಷ

ಸಾಮಾನ್ಯ ಮನುಷ್ಯ ಯೋನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪಾರ್ವತಿಯು ತನ್ನೊಳಗಿನ ಮಹಾಕಾಳಿ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡು ಲೋಕೋಪಕಾರಿಯಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಯುವ ಹಲವು ಹಂತಗಳೇ ಆದಿಶಕ್ತಿಯ ನವ ರೂಪಗಳು. ಇವುಗಳ ಸಂಸ್ಮರಣೆಯೇ ನವರಾತ್ರಿ ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಪ್ರಥಮಂ ಶೈಲಪುತ್ರೀ ಚ  ದ್ವಿತೀಯಂ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಣಿ | ತೃತೀಯಂ ಚಂದ್ರಘಂಟೇತಿ ಕೂಷ್ಮಾಂಡೇತಿ ಚತುರ್ಥಕಮ್ || ಪಂಚಮಂ ಸ್ಕಂದಮಾತೇತಿ  ಷಷ್ಠಂ ಕಾತ್ಯಾಯಿನೀತಿ ಚ | ಸಪ್ತಮಂ ಕಾಲರಾತ್ರಿಶ್ಚ  ಮಹಾಗೌರೀತಿ ಚಾಷ್ಟಮಮ್ || ನವಮಂ ಸಿದ್ಧಿಧಾತ್ರೀ ಚ ನವದುರ್ಗಾಃ ಪ್ರಕೀರ್ತಿತಾಃ | ಸ್ವತಃ ಶಕ್ತಿಯೇ ಆಗಿರುವ ದೇವಿ ಒಂಭತ್ತು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ […]

ಅರಿವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಥ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ

ಯಾವುದೇ ಪದ, ಶಬ್ದ, ಕೇಳುಗರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತು ಎನ್ನುವುದು ಮಾಯೆಯಂತೆ. ಅದು ಸಮ್ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆ ಅರ್ಥದ ಪಾಶದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ~ ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಅರ್ಥ ಇರಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಾತಿಗೂ ಅರ್ಥ ಇರಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಪಡುತ್ತೇವೆ. ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತು, ನಿರುದ್ದಿಶ್ಯ ಕೆಲಸಗಳು  ಸಮಯದ ಅಪವ್ಯಯದಂತೆ ನಮಗೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಇವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ […]

ಸರದಾರ ನಡೆಸಿದ ನಿಜಾಯಿತಿ ಪರೀಕ್ಷೆ : ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಕಥೆಗಳು

ಮುಸ್ಸಂಜೆ ಕವಿಯುವಾಗ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿಗೆ ಅಚ್ಚರಿ ಕಾದಿತ್ತು. ಸರದಾರ ಊರ ಜನರನ್ನು ಕರೆದುಕೊಂಡು ಲಾಹೊರಿಯ ಮನೆ ಮುಂದೆ ಬಂದ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯೂ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿಯಲ್ಲಿ ಬಂದಿದ್ದಳು. ಎಲ್ಲರೂ ಅಲ್ಲಿ ನೆರೆಯುತ್ತಲೇ ಸರದಾರನ ಸಹಾಯಕನಿಗೆ ಹೇಳಿ ಕಳಿಸಲಾಯಿತು ~ ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ ಸುತ್ತಮುತ್ತಲಿನ ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಸತ್ಯವಂತನೆಂದೇ ಹೆಸರಾಗಿದ್ದ. ಎಲ್ಲರೂ ಅವನನ್ನು ಸತ್ಯಸಂಧನೆಂದು ಕೊಂಡಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಮಾಧವ ಲಾಹೋರಿ “ಅಂಥದ್ದೇನಿಲ್ಲ… ನನಗೆ ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವ ಅಗತ್ಯವೇ ಬಂದಿಲ್ಲ ಅಷ್ಟೆ” ಎಂದು ಬಿರುದುಬಾವಲಿಗಳನ್ನು ನಯವಾಗಿ ನಿರಾಕರಿಸಿಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಅಷ್ಟಾದರೂ ಜನ ಅವನ […]