ಮಹಿಪತಿ ದಾಸರು ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ನಂಗೇ ಶಾಹ್ ವಲಿ

ದಿವಾನರಾಗಿದ್ದ ಮಹಿಪತಿ, ಲೌಕಿಕ ಬದುಕಿನಿಂದ ಅಲೌಕಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ‘ಮಹಿಪತಿ ದಾಸ’ರಾಗಲು ದಾರಿ ತೋರಿದ್ದು ಸೂಫಿ  ನಂಗೇ ಶಾಹ್ ವಲಿ. ಮುಂದೆ ಮಹಿಪತಿ ದಾಸರು ದಾಸ ಪರಂಪರೆಗೆ ಅನನ್ಯ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದರು  ~ ನಾರಾಯಣ ಬಾಬಾನಗರ | ವಿಜಯಪುರ ಒಮ್ಮೆ ದಿವಾನರು ರಾಜನ ದರಬಾರಕ್ಕೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು. ‘ಏ, ಒಂದು ಕ್ಷಣ ಇಲ್ಲಿ ಬಾ…!’ ಯಾರೋ ಕರೆದಂತಾಯಿತು. ಹೊರಟಿದ್ದ ದಿವಾನರು ನಿಂತರು. ಹಾಗೆ ಕರೆದವನು ಒಬ್ಬ ಸೂಫಿ ಸಂತ, ಹೆಸರು ಶಾಹ ನಂಗೀ ಮಜ್ಝೂಬ ಬರಹನಾ. ರೂಢಿಯಲ್ಲಿ ನಂಗೆ ಶಾಹ […]

ನಾಮ ಮತ್ತು ಪ್ರೇಮಗಳನ್ನು ಸಾರಿದ ಮಹಾಸಂತ ರೈದಾಸ

ರೈದಾಸರು ಪಾದರಕ್ಷೆ ಹೊಲಿದು ಜೀವನ ನಡೆಸುತ್ತಲೇ ಸಂತ ರಮಾನಂದರಲ್ಲಿ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ದೀಕ್ಷೆ ಪಡೆದರು. ಸತತ ಸಾಧನೆಯಿಂದ ಬೋಧೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದರು. ಅವರ ನುಡಿ-ನಡೆಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಭಿನ್ನ ಭಿನ್ನ ಮತಗಳ ತತ್ವ ಮತ್ತು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ಧರ್ಮಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದರು. ಅವರದ್ದು ವಿಶ್ವಧರ್ಮ…. ~ ಗಾಯತ್ರಿ ಪ್ರಭೂ, ಗಂಧ ನೀನು, ನೀರು ನಾನು, ಅಂಗ ಅಂಗದಲಿಹುದು ಪರಿಮಳ ನೀನು ದೀಪದ ಮೊಗ್ಗು, ನಾನು ತೀರುವ ಬತ್ತಿ, ಕತ್ತಲಿಗಿಲ್ಲಿ ಕಳವಳ ನೀನು ಮೋಡದ ತುಣುಕು, ನನಗೆ ನವಿಲಿನ ಹುರುಪು, ಮಿಲನ  ಚಕೋರ […]

ದಾಸಿಯಿಂದ ದಾರ್ಶನಿಕ ಹಂತಕ್ಕೇರಿದ ಉಶಿಜಾ

ಉಶಿಜಳ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಮುಖ್ಯವಾದುದು ಋಗ್ವೇದದ ಪ್ರಥಮ ಮಂಡಲದ 116 ರಿಂದ 121ರವರೆಗೆ ಇರುವ ಆರು ಮಂತ್ರಗಳು. ಉಶಿಜಾ ಈ ಮಂತ್ರಗಳ ದ್ರಷ್ಟಾರಳಾಗಿದ್ದಾಳೆ. ಈಕೆಯಿಂದ ಸಂಕಲಿತ ಈ ಮಂತ್ರಗಳು ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಪ್ರಮುಖವಾದ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಪಡೆದಿವೆ. ಸಾಧಾರಣ ದಾಸಿಯಾಗಿದ್ದ ಉಶಿಜಾ, ಋಗ್ವೇದದ ಪುಟಗಳಲ್ಲಿ ಶಾಮೀಲಾದ ಬಗೆಯೇ ಒಂದು ಬೋಧನೆಯಾಗಿದೆ ~ ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಅಂಗದೇಶ ಸಮೀಪೇ ತು ತಂ ನದ್ಯಾಃ ಸಮುದಕ್ಷಿಪನ್ | ಅಂಗರಾಜ ಗೃಹೇ ಯುಕ್ತಾಮ್ ಉಶಿಜಂ ಪುತ್ರಕಾಮ್ಯಯಾ || ರಾಜ್ಞಾ ಚ ಪ್ರಹಿತಾಂ […]

ಅಗ್ನಿ | ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳು ~ 1

ಭಾರತೀಯ ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾತ್ರಗಳ ಕಿರುಪರಿಚಯ ಸರಣಿ, ಇಂದಿನಿಂದ…. ಶಿವ ಭಕ್ತ ವೈಶ್ವಾನರನಿಗೆ ಶುಚಿಷ್ಮತಿ ಎಂಬ ಪತ್ನಿಯಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಪುತ್ರನೇ ಅಗ್ನಿ. ಈತ ಶಿವನ ವರಪ್ರಸಾದವಾಗಿದ್ದರೂ ಬಾಲಾರಿಷ್ಟ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದ. ಇದರಿಂದ ಪಾರಾಗಲು ಮಹಾದೇವನ ಮೊರೆಯನ್ನೇ ಹೋಗಬೇಕೆಂದು ನಾರದರು ತಿಳಿಸಲಾಗಿ ಸುದೀರ್ಘ ತಪಸ್ಸು ಕೈಗೊಂಡ. ದೇವರಾಜ ಇಂದ್ರ ವೈಶ್ವಾನರ ಪುತ್ರನ ತಪಸ್ಸಿನಿಂದ ಕನಲಿದ. ಅವನ ಬಳಿ ಬಂದು, “ನಿನಗೇನು ಬೇಕೋ ಕೊಡುತ್ತೇನೆ, ತಪಸ್ಸು ಸಾಕುಮಾಡು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ. ಅದಕ್ಕೆ ಅವನು ಒಪ್ಪದಿರಲು, ಕೋಪದಿಂದ ವಜ್ರಾಯುಧ ಪ್ರಹಾರ ಮಾಡಿದ. ಆಗ […]

ಶ್ರದ್ಧಾಪ್ರೇಮದ ಅಪ್ರತಿಮ ಜ್ಞಾನಿ : ಗುರು ನಾನಕ್

‘ಇಕ್ ಓಂಕಾರ್ ಸತ್ ನಾಮ್’ – ಓಂಕಾರವೊಂದೇ ಸತ್ಯ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದ ಗುರುನಾನಕ್ ಅಪ್ರತಿಮ ಜ್ಞಾನಿ. ಶ್ರದ್ಧಾಪ್ರೇಮದ ಸಾಕಾರ ಮೂರ್ತಿ. ಜ್ಞಾನ ಭಕ್ತಿಗಳ ಅಪರೂಪದ ಸಂಗಮ. ಸಿಕ್ಖ್ ಮತದ ಸ್ಥಾಪಕರೂ ಆದ ಗುರು ನಾನಕ್ ಜನಿಸಿದ ದಿನ ಇಂದು ~ ಗಾಯತ್ರಿ ಒಂದೂರಿನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬಾಲಕ. ಅವನು ವ್ಯವಹಾರ ಜ್ಞಾನ ಕಲಿಯಲೆಂದು ತಂದೆ ಶಾಲೆಗೆ ಸೇರಿಸಿದರು. ಅವನು ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡು ಕಾಡು ಸೇರುತ್ತಿದ್ದ, ಭಗವಂತನನ್ನು ಧ್ಯಾನಿಸುತ್ತಾ ಕುಳಿತುಬಿಡುತ್ತಿದ್ದ. ಒಮ್ಮೆ ಅದೇ ಊರಿನ ವೃದ್ಧನೊಬ್ಬ ತೀರ್ಥಯಾತ್ರೆ ಹೊರಟ. ತನ್ನ ಗದ್ದೆ […]

ಸರಮಾ ದೇವಶುನೀ : ಋಷಿಗೆ ಹಸುಗಳನ್ನು ಹುಡುಕಿಕೊಟ್ಟ ಹೆಣ್ಣುನಾಯಿ

ಸರಮೆ ದೇವಲೋಕದ ಹೆಣ್ಣುನಾಯಿ. ಮನುಷ್ಯರಿಗೆ ಹಸುಗಳ ಹಾಲನ್ನು ದೊರಕಿಸಿಕೊಟ್ಟ ಕೀರ್ತಿ ಇದರದ್ದೇ. ಅಸುರರು ಕದ್ದೊಯ್ದ ಹಸುಗಳನ್ನು ಇಂದ್ರನಿಗೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದ್ದೂ ಇದೇ. ಋಗ್ವೇದದಲ್ಲಿ ಇದರ ಉಲ್ಲೇಖ ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಒಂದು ಋಚೆಯೂ ಇದೆ. ನಮ್ಮ ವೇದಗಳು “ಯಾವ ಪ್ರಾಣಿಯೂ ಹೆಚ್ಚಲ್ಲ, ಯಾವುದೂ ಕಡಿಮೆಯೂ ಅಲ್ಲ” ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಸಾರಿವೆ ~ ಗಾಯತ್ರಿ ನಾಯಿ ಮನುಷ್ಯ ಸಂಕುಲದ ಮೊದಲ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೇ ಬಹುಶಃ ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ […]

ಸಮಾಜ ಸುಧಾರಕ ಆಧ್ಯಾತ್ಮಿಕ ಪಥದರ್ಶಕ : ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರು

“ಪ್ರಪಂಚದ ನಾನಾ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವಾರು ಸಂತರು, ದಾರ್ಶನಿಕರನ್ನು ನಾನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಆದರೆ, ಶ್ರೀ ನಾರಾಯಣ ಗುರುಗಳಂಥ ಮಹಾ ಪುರುಷರನ್ನು ನಾನು ಎಲ್ಲೂ ಕಂಡಿಲ್ಲ!” ಎಂದು ಕವಿ ರವೀಂದ್ರರು ಉದ್ಗರಿಸಿದ್ದರು  ~ ಗಾಯತ್ರಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳು ವಾದಿಸಲಿಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ, ವಾದಿಸಿ ಜಯಿಸಲಿಕ್ಕೂ ಅಲ್ಲ. ಅದು ಸರ್ವರ ಸಮನ್ವಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಜೀವಾಳವಾಗಬೇಕು. ಮನುಷ್ಯನನ್ನು ಒಳ್ಳೆಯ ಮನುಷ್ಯನನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುವುದೇ ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮಗಳ ಉದ್ದೇಶಗಳು. ಮತ ಯಾವುದಾದರೇನು, ಮನುಷ್ಯ ಒಳ್ಳೆಯವನಾದರೆ ಸಾಕು. ಇರುವುದೊಂದೇ ಜಾತಿ, ಒಂದೇ ಮತ, ಒಬ್ಬನೇ ದೇವರು; ಜಾತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಬೇಡ, […]

ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿ ಗಾರ್ಗಿ ವಾಚಕ್ನವಿಯ ಯಶೋಗಾಥೆ

ಸಮೂಹದಲ್ಲಿದ್ದ ಗಾರ್ಗಿಯು ಅದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತ ಎದ್ದು ನಿಂತು, ತಾನು ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವುದಿದೆ ಎಂದಳು. ಇಡಿಯ ಬ್ರಹ್ಮ ಸಭೆ ಅವಾಕ್ಕಾಯಿತು. ಮಹಾಜ್ಞಾನಿ ಯಾಜ್ಞವಲ್ಕ್ಯರನ್ನು ಓರ್ವ ಸ್ತ್ರೀಯು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದೆ? ಅವರೆದುರು ನಿಂತು ವಾದ ಮಾಡುವುದೆ?’ ಎಂದು ತಮ್ಮತಮ್ಮಲ್ಲೆ ಮಾತಾಡಿಕೊಂಡರು. ಆದರೆ ಗಾರ್ಗಿಯು ಯಾವುದೇ ಅಳುಕಿಲ್ಲದೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲಾರಂಭಿಸಿದಳು. ~ ಚೇತನಾ ವೇದಕಾಲೀನ ಭಾರತದ ಋಷಿಕೆಯರಲ್ಲಿ ಗಾರ್ಗೀ ವಾಚಕ್ನವಿಯ ಹೆಸರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಚಿಂತಕಿಯೂ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಯೂ ಆಗಿದ್ದ ಗಾರ್ಗೀ ಗುರುಕುಲದಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಣ ಪಡೆದು ಪಂಡಿತಳೆಂದು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಳು. ವಿದೇಹ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ವಾಂಸ […]

ಸಾಮಾಜಮುಖಿ ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಸಾಧಕಿ ~ ಶ್ರೀಮಾತೆ ಶಾರದಾ ದೇವಿ

ಅವರು ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಅಮ್ಮನಾಗಿದ್ದಂತೆಯೇ ಕಳ್ಳತನ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಅಂಜದನಿಗೂ ಅಮ್ಮನಾದರು. ಡಕಾಯಿತ ದಂಪತಿಗಳಿಂದ `ಮಗಳೇ’ ಎಂದು ಕರೆಸಿಕೊಂಡರು. ಸಾಮಾಜಿಕ ತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ತಮ್ಮ ಆಚರಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಯವಾಗಿ ವಿರೋಧಿಸಿ ಮೇಲ್ಪಂಕ್ತಿ ಹಾಕಿಕೊಟ್ಟರು. ವಿವೇಕಾನಂದರೊಡನೆ ಕೋಲ್ಕತಾಗೆ ಬಂದಿದ್ದ ವಿದೇಶೀ ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳನ್ನು ಹುರಿದುಂಬಿಸಿ, ಹೆಣ್ಣುಮಕ್ಕಳ ಶಾಲೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸಿದರು. ವಿವೇಕಾನಂದರ ಬಯಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಸಂನ್ಯಾಸಿನೀ ಮಠದ ಸ್ಥಾಪನೆಗೆ ಪ್ರೇರಣೆಯಾದರು…. ~ ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಪವಿತ್ರಂ ಚರಿತಂ ಯಸ್ಯಾಃ ಪವಿತ್ರಂ ಜೀವನಂ ತಥಾ… ಪವಿತ್ರತಾ ಸ್ವರೂಪಿಣ್ಯೈ ತಸ್ಯೈ ಕುರ್ಮೋ ನಮೋನ್ನಮಃ – ಯಾರು ಪವಿತ್ರವಾದ ಚಾರಿತ್ರ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವಳೋ […]

ಬಹುಮುಖಿ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವದ ಕೃಷ್ಣದ್ವೈಪಾಯನ – ವ್ಯಾಸ

ವ್ಯಾಸರದ್ದು ಸೇತುವೆಯಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ. ಮಹಾಭಾರತವನ್ನು ಕೂಲಂಕಷವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ, ಶಾಂತನುವಿನ ಅಂತ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು ಪಾಂಡವರ ಸ್ವರ್ಗಾರೋಹಣದ ವರೆಗೆ ವ್ಯಾಸರೇ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಕಂಗೊಳಿಸುತ್ತಾರೆ. ದ್ವಾಪರಯುಗದ ಸೂತ್ರಧಾರ ಕೃಷ್ಣನಾದರೆ, ಅದರ ಚಾಲಕ ಶಕ್ತಿ ಕೃಷ್ಣ ದ್ವೈಪಾಯನ. ಈ ಯುಗದುದ್ದಕ್ಕೂ ಬಂದೊದಗುವ ಗಂಟುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಅವರು ಕೃಷ್ಣನ ಜೊತೆಗೂಡದಿದ್ದರೆ, ಬಹುಶಃ ಕುರು ವಂಶದ ಚಿತ್ರಣವೇ ಬೇರೆ ಇರುತ್ತಿತ್ತು ~ ಸಾ.ಹಿರಣ್ಮಯಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಕರ್ತೃ ವೇದವ್ಯಾಸ, ಸ್ವತಃ ಈ ಮಹತ್ಕೃತಿಯ ಮುಖ್ಯ ಪಾತ್ರವೂ ಹೌದು. ಕೃಷ್ಣ, ದ್ವೈಪಾಯನ, ಸಾತ್ಯವತ, ಪಾರಶರ್ಯ, ವೇದ ವ್ಯಾಸ, […]