ಜ್ಞಾನ, ಧ್ಯಾನ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಶೌಚದ ಕುರಿತು : ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

ಅಭೇದದರ್ಶನಮ್ ಜ್ಞಾನಮ್ ಧ್ಯಾನಮ್ ನಿರ್ವಿಷಯಮ್ ಮನಃ | ಸ್ನಾನಮ್ ಮನೋಮಲತ್ಯಾಗಃ ಶೌಚಮ್ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ || ಮೈತ್ರೇಯೀ ಉಪನಿಷತ್ | 3.2 || ಅರ್ಥ: ಜೀವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ಒಂದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಜ್ಞಾನವು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವದೇ ಧ್ಯಾನವು. ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದೇ ಸ್ನಾನವು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದೇ ಶೌಚವು. ತಾತ್ಪರ್ಯ : ಜೀವ – ಬ್ರಹ್ಮರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೋಡುವುದು ಅಜ್ಞಾನ. ಇದರಿಂದ ಭೇದಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಐಹಿಕ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ […]

ಅಹಂ ಅನ್ನಂ ಅಹಮನ್ನಾದಃ ~ ರಹಸ್ಯ ವಿದ್ಯೆ : 1

ನಾವು ಅಕ್ಕಿಯೆಂಬ ಧಾನ್ಯವೊಂದನ್ನೇ ಅನ್ನವೆಂದು ತಿಳಿದಿದ್ದೇವೆ ಆದರೆ ವೇದಾಂತ ಅನ್ನಕ್ಕೆ ವಿಶಾಲವಾದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದೆ. ವೇದಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ ಅನ್ನವೆಂದರೆ ಯಾವುದು ಸೇವಿಸಲ್ಪಡುತ್ತದೋ ಅದು ”ಅನ್ನ” ~ ಅಪ್ರಮೇಯ ಅಸ್ತಿತ್ವ ಅಹಂ ಅನ್ನಂ ಅಹಂ ಅನ್ನಂ ಅಹಂ ಅನ್ನಂ ಅಹಮನ್ನಾದಃ ಅಹಮನ್ನಾದಃ ಅಹಮನ್ನಾದಃ | [ ತೈತ್ತಿರೀಯ ಉಪನಿಷತ್ 3.10.6 ] ನಾನು ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಅನ್ನವಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಜಗತ್ತು ನನಗೆ ಅನ್ನವಾಗಿದೆ ನಾನೇ ಅನ್ನವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ, ಅನ್ನವನ್ನ ತಿನ್ನುವವನೂ ನಾನೇ ಆಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ ವೇದಾಂತ ನಾವು […]

ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳು ನಿಮ್ಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವವು : ಬೆಳಗಿನ ಹೊಳಹು

ನೀವು ಏನನ್ನು ಆಲೋಚಿಸುತ್ತೀರೋ ನೀವು ಅದೇ ಆಗಿಬಿಡುತ್ತೀರಿ. ಮತ್ತು ನೀವು ಏನಾಗುತ್ತೀರೋ ಅದರಂತೆ ನಡೆದು ನಿಮ್ಮ ವಿಧಿಯನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತೀರಿ. ಆದ್ದರಿಂದ ನಿಮ್ಮ ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಉಪನಿಷತ್ ವಾಕ್ಯ.  ನಿಮ್ಮ ಅಲೋಚನೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿ; ಅವು ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳಾಗಿ ಹೊಮ್ಮುವವು. ನಿಮ್ಮ ಮಾತುಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿ; ಅವೇ ನಿಮ್ಮ ಕೃತಿಯಾಗುವವು. ನಿಮ್ಮ ಕೃತಿಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿ; ಅವು ನಿಮಗೆ ಅಭ್ಯಾಸವಾಗಿಬಿಡುವವು. ನಿಮ್ಮ ಅಭ್ಯಾಸಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ವಹಿಸಿ; ಅವು ನಿಮ್ಮ ಚಾರಿತ್ರ್ಯ ಸಾರುವವು. […]

ಭ್ರಷ್ಟರಿಗೆ ಮುಕ್ತಿಯಿಲ್ಲ : ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

ದ್ರವ್ಯಾರ್ಥಮ್ ಅನ್ನವಸ್ತ್ರಾರ್ಥಮ್ ಯಃ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾರ್ಥಮ್ ಏವ ವಾ | ಸಂನ್ಯಸೇತ್ ಉಭಯಭ್ರಷ್ಟಃ ಸಃ ಮುಕ್ತಿ ನ ಆಪ್ತುಮ್ ಅರ್ಹತಿ || ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್ | 20 || ಅರ್ಥ: ಯಾರು ಧನ, ಅನ್ನ, ವಸ್ತ್ರ ಅಥವಾ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಗಾಗಿ ಸಂನ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೊಂದುತ್ತಾನೋ , ಅವನು ಉಭಯಭ್ರಷ್ಠನಾಗಿ ಮುಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದುವುದಿಲ್ಲ ತಾತ್ಪರ್ಯ : ಬ್ರಹ್ಮವಾದಿನಿ ಮೈತ್ರೇಯಿ ಮಾತೆಯ ಶ್ರುತಿವಾಕ್ಯ ಇಂದಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿದೆ. ಸಂನ್ಯಾಸ ಒಂದು ವ್ಯಾಪಾರವಾಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ. ಕಳ್ಳರು, ಸುಳ್ಳರು, ಮೋಸ,ವಂಚನೆ,ದ್ರೋಹ ಗಳನ್ನೇ ಪುರುಷಾರ್ಥವನ್ನಾಗಿಸಿಕೊಂಡವರು ಸಂನ್ಯಾಸಿಯ ವೇಷಧರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಂತ […]

ಸಂನ್ಯಾಸವೆಂದರೆ …. ~ ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

ಕರ್ಮತ್ಯಾಗಾತ್ ನ ಸಂನ್ಯಾಸಃ ನ ಪ್ರೇಷೋಚ್ಚಾರಣೇನ ತು | ಸಂಧೌ ಜೀವಾತ್ಮನೋಃ ಐಕ್ಯಮ್ ಸಂನ್ಯಾಸಃ ಪರಿಕೀರ್ತಿತಃ ||ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್ ; 3.17|| ಅರ್ಥ: ಕೇವಲ ಕರ್ಮಗಳನ್ನು ಬಿಡುವುದರಿಂದ, ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು (ಪ್ರೇಷಗಳನ್ನು) ಉಚ್ಚರಿಸುವುದರಿಂದ ಯಾರೂ ಸಂನ್ಯಾಸಿಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಮಾಧಿಯಲ್ಲಿ ಜೀವಾತ್ಮರ ಐಕ್ಯವೇ ಸಂನ್ಯಾಸವಾಗಿರುತ್ತದೆ.

ಜಗತ್ತೇ ನೀನಾಗಿರುವೆ ~ ಉಪನಿಷತ್ ವಾಕ್ಯ : ಅರಳಿಮರ POSTER

“ನೀನೇ ಜಗತ್ತು, ಜಗತ್ತೇ ನೀನಾಗಿರುವೆ!” ~ ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು “ಹೊರಗಿನ ಆಕಾಶ ಎಷ್ಟು ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆಯೋ, ಒಳಗಿನ ಆಕಾಶವೂ ಅಷ್ಟೇ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಆಗಿರುವಂತೆಯೇ ನಮ್ಮ ದೇಹವೂ ಪಂಚಭೂತಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹೊರಗೇನಿದೆಯೋ ಅದೇ ಒಳಗಿನಲ್ಲೂ ಇದೆಯಾದ್ದರಿಂದ; ನೀನೇ ಜಗತ್ತು, ಜಗತ್ತೇ ನೀನಾಗಿದ್ದೀಯ” ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಛಾಂದೋಗ್ಯ ಉಪನಿಷತ್ತು.

ಅದ್ವೈತದ ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನ : ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

ನಾನು ಜೀವವೂ ಪರಬ್ರಹ್ಮವೂ ಜಗತ್ತೂ ಎಲ್ಲ ಜಗತ್ತುಗಳ ರೂಪವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ ಎನ್ನುವ ಮೈತ್ರೇಯಿಯ ದರ್ಶನ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದು. ಇದು ಅದ್ವೈತವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಅದ್ಭುತ ದರ್ಶನ ~ ಅಪ್ರಮೇಯ ಅಹಮ್ ಅಸ್ಮಿ ಪರಃ ಚ ಅಸ್ಮಿ ಬ್ರಹ್ಮಾ ಅಸ್ಮಿ ಪ್ರಭವಃ ಅಸ್ಮಿ ಅಹಮ್ | ಸರ್ವಲೋಕಗುರುಃ ಚ ಅಸ್ಮಿ ಸರ್ವಲೋಕೇ ಅಸ್ಮಿ ಸಃ ಅಸ್ಮಿ ಅಹಮ್ |ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್|| ಅರ್ಥ: ನಾನು ಜೀವವಾಗಿದ್ದೇನೆ, ಪರಬ್ರಹ್ಮವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ, ಈ ಜಗತ್ತೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳಿಗೆ ಗುರುವೂ ಆಗಿದ್ದೇನೆ, ಎಲ್ಲ ಲೋಕಗಳ […]

ಚಿಂತೆಯೂಡದಿದ್ದರೆ, ಶಾಂತವಾಗುವುದು ಚಿತ್ತ :ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

“ಉರುವಲನ್ನು ಹಾಕದೆ ಇದ್ದರೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತುರಿಯಬಲ್ಲದೆ? ಇಲ್ಲವಲ್ಲ!? ಹಾಗೆಯೇ…. ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಉಣಿಸದೆ ಹೋದರೆ, ಮನಸ್ಸು ಕೂಡಾ ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ  ಉಪನಿಷತ್ಕಾರಿಣಿ ಮೈತ್ರೇಯಿ  ~ ಅಪ್ರಮೇಯ ಯಥಾ ನಿರಿಂಧನಃ ವಹ್ನಿಃ ಸ್ವಯೋನೌ ಉಪಶಾಮ್ಯತಿ | ತಥಾ ವೃತ್ತಿಕ್ಷಯಾತ್ ಚಿತ್ತಮ್ ಸ್ವಯೋನೌ ಉಪಶಾಮ್ಯತಿ || ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್ : 3 || ಅರ್ಥ: ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟದೆ ಇರುವಾಗ ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಂತವಾಗುವುದೋ; ಹಾಗೆಯೇ, ಯಾವುದೇ ಉಣಿಸನ್ನು (ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು) ಒದಗಿಸದೆ ಹೋದರೆ ಚಿತ್ತವು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ.

ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ ಸಯುಜಾ ಸಖಾಯ : ಜೀವಾತ್ಮ ಪರಮಾತ್ಮರೆಂಬ ಗೆಳೆಯರು…

ಮುಂಡಕ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಜೀವಾತ್ಮ – ಪರಮಾತ್ಮರನ್ನು ಗೆಳೆಯರೆಂದು ಕರೆದಿದೆ!! ದ್ವಾ ಸುಪರ್ಣಾ ಸಯುಜಾ ಸಖಾಯ ಸಮಾನಂ ವೃಕ್ಷಂ ಪರಿಷಸ್ವಜಾತೆ | ತಯೋರನ್ಯಃ ಪಿಪ್ಪಲಂ ಸ್ವಾದ್ವತ್ತ್ಯನಶ್ನನ್ನನ್ಯೋ ಅಭಿಚಾಕಶೀತಿ || ಸಮಾನೇ ವೃಕ್ಷೇ ಪುರುಷೋಂ ನಿಹಗ್ನೋsನಾಶಯಾ ಶೋಚತಿ ಮುಹ್ಯಮಾನಃ | ಜುಷ್ಟಂ ಯದಾ ಪಶ್ಯತ್ಯನ್ಯಮೀಶಮಸ್ಯ ಮಹಿಮಾನಮಿತಿ ವೀತಶೋಕ || ಯದಾ ಪಶ್ಯಃ ಪಶ್ಯತೇ ರುಕ್ಮವರ್ಣಂ ಕರ್ತಾರಮೀಶಂ ಪುರುಷಂ ಬ್ರಹ್ಮಯೋನಿಮ್ | ತದಾ ವಿದ್ವಾನ್ಪುಣ್ಯಪಾಪೇ ವಿಧೂಯ ನಿರಂಜನಃ ಪರಮಂ ಸಾಮ್ಯಮುಪೈತಿ || ಗೆಳೆಯರಾದ ಎರಡು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಒಂದೇ ಮರದ […]

ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು : ಸನಾತನ ಸಾಹಿತ್ಯ ~ ಮೂಲಪಾಠಗಳು #8

ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತು ಸಾಮವೇದದ ತಲವಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ತಲವಕಾರ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕ್ಕೆ “ಜೈಮಿನೀಯ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ”ವೆಂದೂ ಹೆಸರಿದೆ. ಈ ಉಪನಿಷತ್ತಿನ ಮೊದಲ ಮಂತ್ರವು “ಕೇನ” ಎಂಬ ಪದದಿಂದ ಆರಂಭವಾಗುವದರಿಂದ ಇದಕ್ಕೆ “ಕೇನೋಪನಿಷತ್” ಎಂಬ ಹೆಸರು ಬಂದಿದೆ. ಕೇನ ಎಂದರೆ ಯಾರಿಂದ ಎಂದು ಅರ್ಥ. ಈ ಜಗತ್ತಿನ ಸೃಷ್ಟಿ ಯಾರಿಂದ ಆಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರವು ಕೇನೋಪನಿಷತ್ತಿನಲ್ಲಿದೆ. ಈ ಉಪನಿಷತ್ತಿಗೆ ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಪದಭಾಷ್ಯ ಹಾಗೂ ವಾಕ್ಯಭಾಷ್ಯವೆಂಬ ಎರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಭಾಷ್ಯಗಳನ್ನು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. (ಎರಡನ್ನೂ ಶಂಕರರೇ ರಚಿಸಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳೂ ಇವೆ). ಅಧ್ಯಯನದ ಅನುಕೂಲಕ್ಕಾಗಿ ಈ […]