ಕೂಡಿಟ್ಟ ಹಣ, ಕಟ್ಟಿದ ಜೇನು ಯಾವತ್ತೂ ಪರರ ಪಾಲು : ಸುಭಾಷಿತ

ದಾತವ್ಯಂ ಭೋಕ್ತವ್ಯಂ ಧನವಿಷಯೇ ಸಂಚಯೋ ನ ಕರ್ತವ್ಯಃ | ಪಶ್ಯೇಹ ಮಧುಕರೀಣಾಂ ಸಂಚಿತಮರ್ಥಃ ಹರಂತ್ಯನ್ಯೇ || ಪಂಚತಂತ್ರ || “ಹಣವನ್ನು ದಾನ ಮಾಡಬೇಕು, ಅನುಭವಿಸಲೂಬೇಕು. ಸುಮ್ಮನೆ ಕೂಡಿಡಬಾರದು. ಜೇನು ಹುಳುಗಳು ಹಗಲಿರುಳು ಶ್ರಮಿಸಿ ಕೂಡಿಟ್ಟ ಜೇನನ್ನು ಇತರರು ಅಪಹರಿಸುತ್ತಾರೆ ನೋಡಿ!!” ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಪಂಚತಂತ್ರ. ಹಣವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿ ಇಡಬಾರದು ಅನ್ನುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಕಾಲದಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ನಿಂತವರು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿರುವ ಮಾತು. ನಮ್ಮ ಪ್ರಾಚೀನ ಕಥೆಗಳು, ಬೋಧಪ್ರದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೂಡ ಇದನ್ನು ಮೇಲಿಂದ ಮೇಲೆ ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಬಂದಿವೆ. ಆದರೂ ನಮಗೆ […]

ಯಾವುದು ಪೂಜೆ? ಯಾವುದು ಪೂಜೆಯಲ್ಲ? ~ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ವಿವರಣೆ : ನಿತ್ಯಪಾಠ

ಪೂಜೆ ಎಂದರೇನು ಎಂದು ತಮ್ಮ ‘ಪರಾ ಪೂಜಾ ಸ್ತೋತ್ರ’ದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಯಾವುದು ಪೂಜೆಯಾಗಲಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಯಾವುದು ಪೂಜೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ಶಿವಮಾನಸ ಪೂಜಾ’ ಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಪೂಜೆ ಎಂದರೇನು? ಧೂಪ ದೀಪ, ಆರತಿ, ಅಲಂಕಾರ ಇವೆಲ್ಲ ನಮ್ಮ ಸಂತೋಷಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ ಆಚರಣೆಗಳು. ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಸತ್ಕರ್ಮಗಳೇ ಪೂಜೆ ಪುನಸ್ಕಾರ ಎಲ್ಲವೂ ಅನ್ನುತ್ತಾರೆ ಜ್ಞಾನಿಗಳು. ಪೂಜೆ ಎಂದರೇನು ಎಂದು ತಮ್ಮ ಪರಾಪೂಜಾಸ್ತೋತ್ರದಲ್ಲಿ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು ಯಾವುದು ಪೂಜೆಯಾಗಲಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. […]

ಕಾಯಕವು ಕೈಲಾಸಕ್ಕಿಂತ ಮಿಗಿಲೆಂದ ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಯ್ಯ : ಶರಣ ಚರಿತೆ

ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎನ್ನುವುದು ಶರಣಪರಂಪರೆಯ ಧ್ಯೇಯ. ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಯ್ಯ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ ಬೇಡೆನಗೆ ಕೈಲಾಸ, ಬಾಡುವುದು ಕಾಯಕವು ನೀಡೆನಗೆ ಕಾಯಕವ – ಕುಣಿದಾಡಿ ನಾಡ ಹಂದರಕೆ ಹಬ್ಬಿಸುವೆ! ~ ಹೀಗೆಂದು ಶಿವ ಶರಣ ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಯ್ಯ ಕೈಲಾಸವನ್ನೂ ನಿರಾಕರಿಸಿ ನನಗೆ ಕಾಯಕವೇ ಇರಲಿ ಎಂದು ಬೇಡುತ್ತಾನೆ. ಕಾಯಕವೇ ಕೈಲಾಸ ಎನ್ನುವುದು ಶರಣಪರಂಪರೆಯ ಧ್ಯೇಯ. ಕುಂಬಾರ ಗುಂಡಯ್ಯ ಇನ್ನೂ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ, ಕಾಯಕಕ್ಕೆ ಕೈಲಾಸಕ್ಕಿಂತಲೂ […]

ಚಿಂತೆಯೂಡದಿದ್ದರೆ, ಶಾಂತವಾಗುವುದು ಚಿತ್ತ :ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

“ಉರುವಲನ್ನು ಹಾಕದೆ ಇದ್ದರೆ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತುರಿಯಬಲ್ಲದೆ? ಇಲ್ಲವಲ್ಲ!? ಹಾಗೆಯೇ…. ಚಿಂತೆಗಳನ್ನು ಉಣಿಸದೆ ಹೋದರೆ, ಮನಸ್ಸು ಕೂಡಾ ವಿಚಲಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಅನ್ನುತ್ತಾಳೆ  ಉಪನಿಷತ್ಕಾರಿಣಿ ಮೈತ್ರೇಯಿ  ~ ಅಪ್ರಮೇಯ ಯಥಾ ನಿರಿಂಧನಃ ವಹ್ನಿಃ ಸ್ವಯೋನೌ ಉಪಶಾಮ್ಯತಿ | ತಥಾ ವೃತ್ತಿಕ್ಷಯಾತ್ ಚಿತ್ತಮ್ ಸ್ವಯೋನೌ ಉಪಶಾಮ್ಯತಿ || ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್ : 3 || ಅರ್ಥ: ಕಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ಒಟ್ಟದೆ ಇರುವಾಗ ಅಗ್ನಿಯು ಹೇಗೆ ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿಯೇ ಶಾಂತವಾಗುವುದೋ; ಹಾಗೆಯೇ, ಯಾವುದೇ ಉಣಿಸನ್ನು (ಆಲೋಚನೆಗಳನ್ನು) ಒದಗಿಸದೆ ಹೋದರೆ ಚಿತ್ತವು ತನ್ನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಶಾಂತವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾವಾರ್ಥ: ಯಾವುದೇ ಸಂಗತಿಯಾದರೂ […]

ಸಕಲ ಧರ್ಮಗಳ ಸಾರ ಇದು… : ದಿನಕ್ಕೊಂದು ಸುಭಾಷಿತ

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಧರ್ಮ ಸಾರವಿದೆ. “ಪರೋಪಕಾರವೇ ಪುಣ್ಯ, ಪರಪೀಡೆಯೇ ಪಾಪ!” ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಬೋಧನೆ ಯಾವುದಿದೆ!? ಶ್ಲೋಕಾರ್ಧೇನ ಪ್ರವಕ್ಷಾಮಿ, ಯದುಕ್ತಂ ಗ್ರಂಥಕೋಟಿಭಿಃ | ಪರೋಪಕಾರಃ ಪುಣ್ಯಾಯ, ಪಾಪಾಯ ಪರಪೀಡನಂ || ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬನು ವ್ಯಾಸರ ಬಳಿ ಬಂದು ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದಿದರೂ, ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ ಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ ಧರ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದನು. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಸರು ಅರ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವೆಲ್ಲದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನೂ, ಧರ್ಮದ ಸಾರವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ಈ ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು […]

ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಗೀತೆ; ಕುವೆಂಪು ಅನುವಾದದಲ್ಲಿ…

ವಿವೇಕಾನಂದರ ಸುಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಗೀತೆಯನ್ನು ಕುವೆಂಪು ಕನ್ನಡಕ್ಕೆ ಅನುವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕುವೆಂಪು, ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಪರಂಪರೆಯ ವಿಚಾರಧಾರೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಸ್ವತಃ ದಾರ್ಶನಿಕರೂ ಆಗಿದ್ದ ಕುವೆಂಪು, ಈ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಾಹಿತ್ಯಸೃಷ್ಟಿಯ ಉದ್ದಕ್ಕೂ ಪ್ರಕಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಲದಷ್ಟೇ, ಕಂಪನವನ್ನೂ ಶಕ್ತಿಯನ್ನೂ ಹೊಂದಿರುವ ‘ಸಂನ್ಯಾಸಿ ಗೀತೆ’ಯ ಈ ಅನುವಾದ, ಓದುಗರಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚೈತನ್ಯ ನೀಡುವುದು ಸುಳ್ಳಲ್ಲ…. ಏಳು, ಮೇಲೇಳೇಳು ಸಾಧುವೆ, ಹಾಡು ಚಾಗಿಯ ಹಾಡನು; ಹಾಡಿನಿಂದೆಚ್ಚರಿಸು ಮಲಗಿಹ ನಮ್ಮ ಈ ತಾಯ್ನಾಡನು! ||ಪ|| ದೂರದಡವಿಯೊಳೆಲ್ಲಿ ಲೌಕಿಕ ವಿಷಯ ವಾಸನೆ ಮುಟ್ಟದೋ, ಎಲ್ಲಿ ಗಿರಿ ಗುಹೆ […]

ಪಂಡಿತೋತ್ತಮ ಹನುಮನಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ 4 ಪಾಠಗಳು

ಹನುಮಂತ ಒಬ್ಬ ಸಂಸ್ಕಾರಿ, ಸಜ್ಜನ ವಿದ್ವಾಂಸನೆಂದು ರಾಮ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಅವನೊಡನೆ ಮಧುರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸು ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ. ರಾಮ ಹನುಮಂತನ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು? ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥಾ ಯಾವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿದ್ದವು? ಅದರಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠವೇನು…? ~ ಸಾ.ಹಿರಣ್ಮಯಿ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಕೌಶಲದಿಂದ ರಾಮನ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಹನುಮಂತ. ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಟುವಿನಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬಂದು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸುವ ಹನುಮ, ಅವರು ನಿರಪಾಯರೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾದ ನಂತರ […]

ತಿಳಿವು ಪಡೆದ ಮೇಲೆ ಪರಿಕರದ ಹಂಗೇಕೆ? : ದಿನದ ಸುಭಾಷಿತ #22

ಪರಿಕರಗಳೇ ಜ್ಞಾನವಲ್ಲ. ಅವನ್ನು ಬಳಸಿ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ ಮೇಲೂ ಪರಿಕರಗಳಿಗೆ ಜೋತುಬೀಳಬಾರದು. ಅದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಮುನ್ನಡೆಯಬೇಕು. ಗ್ರಂಥಾನಭ್ಯಸ್ಯ ಮೇಧಾವೀ ಜ್ಞಾನವಿಜ್ಞಾನತತ್ಪರಃ ಪಲಾಲಮಿವ ಧಾನ್ಯಾರ್ಥೀ ತ್ಯಜೇತ್ಸರ್ವಮಶೇಷತಃ || ಸುಭಾಷಿತ || “ಗ್ರಂಥಗಳನ್ನು ಓದಿ ಜ್ಞಾನಿಯಾಗುವ ಅಭ್ಯಾಸಿಯು, ಅಧ್ಯಯನದ ನಂತರ ಅವುಗಳ ಹಂಗಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಬೇಕು. ಧಾನ್ಯವನ್ನು ಪಡೆಯಲಿಚ್ಛಿಸುವವನು ಉಳಿದೆಲ್ಲವನ್ನೂ ತೂರಿ, ಕಾಳುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರ ತನ್ನಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು” ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಒಂದು ಸುಭಾಷಿತ. ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಪರಿಕರಗಳ ಮೇಲೆ ಮೋಹ ಬೆಳೆಸಿಕೊಂಡುಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ಬೋಧೆಗಿಂತ ಬೋಧಕರ ಮೇಲೆ, ಅರಿವಿಗಿಂತ […]