ಸಂಚಿತ, ಆಗಾಮಿ ಮತ್ತು ಮಾಯಾಜಾಲಗಳಿಂದ ಪಾರಾಗುವ ಬಗೆ ಯಾವುದು?

ಇಂಥಾ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ ಭಗವಂತನ ಕಡೆ ಗಮನ ಹರಿಸದೆ ಇಂದ್ರಿಯಭೋಗವೆಂಬ ಜೇನಿನ ರುಚಿಗೆ ಹಪಹಪಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ! ಈ ಮಧು – ಮಾಯೆಯ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬಿದ್ದು ವರ್ತಮಾನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ನಮ್ಮ ಜನ್ಮವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದೇವೆ… ಈ ದೃಷ್ಟಾಂತ ಚಿತ್ರವನ್ನು ಗಮನವಿಟ್ಟು ನೋಡಿ; ಮನುಷ್ಯ ಮರದ ಕೊಂಬೆಯಲ್ಲಿ ನೇತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ. ಆನೆಯೊಂದು ಅದರ ಬುಡವನ್ನೇ ಹಿಡಿದು ಎಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಅವನು ಹಿಡಿದಿರುವ ಕೊಂಬೆಯನ್ನು ಎರಡು ಇಲಿಗಳು ಕೊರೆದು ತಿನ್ನುತ್ತಿವೆ. ತಲೆಯ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜೇನುಗೂಡು ಕಟ್ಟಿದೆ, ಅದರಿಂದ ಮಧು ಸುರಿಯುತ್ತುದೆ. ಆ ಮನುಷ್ಯನ ಕಾಲ ಬುಡದಲ್ಲಿ ನ […]

ಸನಾತನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಪ್ರಬೋಧಕ ಗೀತೆಗಳು

ನಮಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಗೊತ್ತು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಂತೆಯೇ ಇನ್ನಿತರ ಕೆಲವು ತಿಳಿವಿನ ಗಣಿಗಳೂ ಇವೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎಂಟು ಗೀತೆಗಳ ಕಿರು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲಿದೆ… ಅನು ಗೀತಾ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ಯುದ್ಧಾನಂತರ ಪಾಂಡವರು ರಾಜ್ಯಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತರಾಗುತ್ತಾರೆ. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಬೋಧಿಸಿದ ಗೀತೆ ಇದು. ಉದ್ಧವ ಗೀತಾ ಭಾಗವತ ಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರುವ ಉದ್ಧವ ಗೀತೆಯನ್ನು ಹಂಸ ಗೀತಾ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ತನ್ನ ಅವತಾರ ಲೀಲೆ ಮುಗಿಸಿ ವೈಕುಂಠಕ್ಕೆ ತೆರಳುವ ಮುನ್ನ ತನ್ನ ಸಂಗಾತಿ ಉದ್ಧವನಿಗೆ ನೀಡುವ ಬೋಧನೆ […]

ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಗೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ನಾವು ದುಷ್ಕೃತ್ಯ ನಡೆಸುವುದು ಹೇಗೆ? ಈ ಒತ್ತಡ ಮಣಿಸುವುದು ಹೇಗೆ?

‘ಓ ಕೃಷ್ಣ, ಮನುಷ್ಯನು ತನ್ನ ಇಚ್ಛೆಗೂ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಯಾವುದೋ ಶಕ್ತಿಯ ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಗಾದವನಂತೆ ದುಷ್ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಾನಲ್ಲ ಅದು ಯಾವ ಶಕ್ತಿ?’ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನದೂ ಕೂಡ. ಇದಕ್ಕೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಾನೆ … | ಸ್ವಾಮಿ ರಂಗನಾಥಾನಂದರ ಆದರ್ಶ ಗೃಹಸ್ಥ ಕೃತಿಯಿಂದ ನಮ್ಮ ಪುರಾತನ ಗುರುಗಳು ಒಂದು ಸುಂದರ ವಿಚಾರ ಧಾರೆಯನ್ನು ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೂ ಆರು ಜನ ಶತ್ರುಗಳು – ಷಡ್ರಿಪುಗಳು – ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದಿದ್ದಾರೆ ಅವರು. ಆ ಶತ್ರುಗಳು ನಮ್ಮ ಹೊರಗಡೆ ಇಲ್ಲ. ನಮ್ಮೊಳಗೇ […]

ವಿಶ್ವರೂಪಿ ಭಗವಂತ ಯಾವುದರಲ್ಲಿ ಏನಾಗಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದಾನೆ? : ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಬೋಧನೆ

“ಈ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಸಕಲ ಸುಂದರ, ಶ್ರೀಮಂತ, ಉಜ್ವಲ ವಸ್ತುಗಳೆಲ್ಲವೂ ನನ್ನ ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಿಡಿಯಿಂದ ಪ್ರಕಟಗೊಂಡಿವೆ. ಅಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ ಅರ್ಜುನಾ, ಸಕಲ ಉತ್ಪತ್ತಿಗಳ ಮೂಲಬೀಜವೇ ನಾನಾಗಿರುವೆ” ಎಂದು ಹೇಳುವ ಗೀತಾಚಾರ್ಯ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ, ತಾನು ಯಾವ ವಸ್ತು/ವ್ಯಕ್ತಿ. ಸಂಗತಿಯಲ್ಲೇ ಏನಾಗಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾ ಹೋಗುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ: ಹನ್ನೆರಡು ಮಂದಿ ಆದಿತ್ಯರಲ್ಲಿ (ಅದಿತಿಯ ಮಕ್ಕಳು) ನಾನು ವಿಷ್ಣುವಾಗಿದ್ದೇನೆ. ಜ್ಯೋತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ತೇಜಸ್ಸು ನನ್ನ ಕಣ್ಣು. ಐವತ್ತು ಬಗೆಯ ವಾಯುಗಳಲ್ಲಿ ಮರೀಚಿ ನನ್ನ ಪ್ರತಿನಿಧಿ. ನಕ್ಷತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ, ಅದು […]

ದೈನಂದಿನ ಬದುಕಿಗೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಸೂತ್ರಗಳು

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯು ಲೌಕಿಕ – ಪರಮಾರ್ಥಗಳೆರಕ್ಕೂ ಸಲ್ಲುವ ಧಾರ್ಮಿಕ ಸಾಹಿತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಯಾವುದೇ ರಚನೆ – ಬೋಧನೆ – ನಿರ್ಣಯಗಳು ಎಷ್ಟೇ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕವಾಗಿದ್ದರೂ ಆಯಾ ಕಾಲದ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಚಿಂತನೆಯನ್ನೂ ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುತ್ತದೆ. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಜ್ಞಾನಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುತ್ತುಗಳನ್ನು ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಹನೆ ಮತ್ತು ಶ್ರದ್ಧೆ ನಮ್ಮದಾಗಿರಬೇಕಷ್ಟೆ : ಆನಂದಪೂರ್ಣ ಆಧುನಿಕ ಧಾವಂತದ ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಮಾನವನ ಮುಖ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ನಿರ್ವಹಣೆಯದ್ದು. ನಾವು ಇಂದು ಯಾವುದನ್ನೂ ಸರಿಯಾಗಿ, ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗದ ಅಶಕ್ತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇವೆ. ನಾವು ನಮ್ಮ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾರೆವು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸಲಾರೆವು. ಸಂಬಂಧಗಳಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ […]

ದೈನಂದಿನ ಯುದ್ಧಕ್ಕೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ 8 ಪಾಠಗಳು

ಬದುಕೇ ಒಂದು ಯುದ್ಧ. ಯುದ್ಧ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಕೂಡಾ ಬದುಕಿನ ಸವಾಲುಗಳಿಗಿಂತ ಬೇರೆಯಲ್ಲ. ಯುದ್ಧಕ್ಕೂ ಬದುಕಿಗೂ ಹೊಂದುವಂಥ ಬೋಧನೆಗಳನ್ನು ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ನಮಗೆ ನೀಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ 8 ಮುಖ್ಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ… 1.ಯುದ್ಧವಿರಲಿ, ಬದುಕು… ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕವಾಗಿರಬೇಕು. ದೇಶ – ಕಾಲ – ಸಮಯ – ಸಂದರ್ಭದ ಜೊತೆ ನಮ್ಮ ಪ್ರಯತ್ನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪ್ರತಿಫಲ ಅಗತ್ಯವಾಗಿ ದೊರೆಯುವುದು.  2. ನಾನು ಯುದ್ಧ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲವೆಂದು ಅರ್ಜುನ ತಲೆ ತಗ್ಗಿಸಿದಾಗ ‘ಹೇಡಿಯಂತಾಡಬೇಡ ಪಾರ್ಥ!” ಎಂದು ತಿವಿಯುತ್ತಾನೆ ಗೀತಾಚಾರ್ಯ. ಎಂಥದೇ ಸವಾಲು […]

ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಹೇಳುವ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸುಖಗಳು

ಕೃಷ್ಣ, ಸುಖವು “ಆತ್ಮ ಬುದ್ಧಿ ಪ್ರಸಾದಜಮ್” ಎಂದಿದ್ದಾನೆ. ಇದರ ಅರ್ಥ, “ಸುಖ ಆತ್ಮಪ್ರಸಾದ – ಅಂದರೆ, ಸುಖ ಹೊರಗಿನಿಂದ ಬರುವುದಲ್ಲ, ಒಳಗಿನಿಂದ ಚಿಮ್ಮುವಂಥದ್ದು” ಎಂದು. ಕೃಷ್ಣ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಮೂರು ಬಗೆಯ ಸುಖಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ : ಬಳಕೆಯಿಂದ ಖುಷಿಕೊಡುವಂಥದು, ದುಃಖವನ್ನು ನೀಗಿಸುವಂಥದು, ಮೊದಲು ವಿಷದಂತೆ ಅಪ್ರೀಯವಾಗಿ ಕೊನೆಗೆ ಅಮೃತದಂತೆ ಹಿತ ನೀಡುವಂಥದು. ಈ ಬಗೆಯ ಸುಖಗಳು ಸಾತ್ವಿಕ. ಇವು ಭಗವಂತನ ಕರುಣೆಯಿಂದ ಬರುವಂಥದು. ನಾವು ಆತ್ಯಂತಿಕವಾಗಿ ಬಯಸುವುದೇ ಸುಖವನ್ನು. ನಮ್ಮೆಲ್ಲ ಪ್ರಯತ್ನಗಳೂ ಜಂಜಡಗಳೂ ಸುಖವನ್ನು ಹೊಂದುವುದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ಇವೆ. […]

ಕೆಲಸದಲ್ಲಿ ಶ್ರದ್ಧೆ ಮೂಡುವುದು ಹೇಗೆ? : ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಬೋಧನೆ

“ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು: ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಉಪಯೋಗ, ಕಾಯಕ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಕಾರ್ಯ ಬದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ” ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ~ ಸಾ.ಹಿರಣ್ಮಯಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಗೀತಾಚಾರ್ಯನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ನೀಡುವ ಉಪದೇಶವನ್ನು ನಾವು ಕಾರ್ಯಸಾಧನೆಯ ಯಶಸ್ವೀಸೂತ್ರಗಳನ್ನಾಗಿಯೂ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಿಂದ ನಾವು ಗ್ರಹಿಸಬಹುದಾದಂತೆ, ಒಂದು ಕೆಲಸವನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನೆರವೇರಿಸುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಕ್ರಮಗಳು: ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಉಪಯೋಗ, ಕಾಯಕ ಶ್ರದ್ಧೆ, ಕಾರ್ಯ ಬದ್ಧತೆ ಹಾಗೂ ಕಾಯಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ಸೀಮಿತ ಸಂಪನ್ಮೂಲದ ಉಪಯೋಗ ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧಾರಂಭಕ್ಕೆ ಮೊದಲು ದುರಾಸೆಯ […]

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿರುವ ಜ್ಞಾನಿಯ 18 ಲಕ್ಷಣಗಳು : ಒಂದು ಚಲನಚಿತ್ರಿಕೆ

ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರ ರಣಾಂಗಣದಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಯುದ್ಧ ಮಾಡಲೊಲ್ಲೆ ಎಂದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಗೀತೋಪದೇಶ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಸಂವಾದದಲ್ಲಿ ಅರ್ಜುನ “ಜ್ಞಾನ ಎಂದರೆ ಯಾವುದು? ಜ್ಞಾನಿ ಯಾರು?” ಎಂದು ಕೇಳಿದಾಗ, ಗೀತಾಚಾರ್ಯ 18 ಗುಣಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ಇವರೇ ಜ್ಞಾನಿಗಳು” ಎನ್ನುತ್ತಾನೆ.  ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ ಹೇಳಿದ ಜ್ಞಾನಿಯ 18 ಗುಣ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:  

ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕಗಳು ~ ನಿತ್ಯಪಾಠ

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಲ್ಲರೂ ಗೀತಾ ಪಠಣದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಒಂಭತ್ತು ಧ್ಯಾನ ಶ್ಲೋಕಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ರೂಢಿ ಇದೆ. ಇವು ಸೊಗಸಾದ ಭಾಷಾ ಸೌಂದರ್ಯವುಳ್ಳ , ಲಯಬದ್ಧವಾದ, ಭಕ್ತಿಪೂರ್ಣವಾದ ಶ್ಲೋಕಗಳಾಗಿವೆ… ಪಾರ್ಥಾಯ ಪ್ರತಿಬೋಧಿತಾಂ ಭಗವತಾ ನಾರಾಯಣೇನ ಸ್ವಯಂ, ವ್ಯಾಸೇನ ಗ್ರಥಿತಾಂ ಪುರಾಣಮುನಿನಾ ಮಧ್ಯೇ ಮಹಾಭಾರತಮ್ | ಅದ್ವೈತಾಮೃತವರ್ಷಿಣೀಂ ಭಗವತೀಂ ಅಷ್ಟಾದಶಾಧ್ಯಾಯಿನೀಮ್ ಅಂಬ ತ್ವಾಮನುಸಂದಧಾಮಿ ಭಗವದ್ಗೀತೆ ಭವದ್ವೇಷಿಣೀಮ್ || ೧ || ತಾತ್ಪರ್ಯ : ಅಮ್ಮ (ಅಂಬ) ಭಗವದ್ಗೀತೆ , ಭಗವಂತನಾದ ನಾರಾಯಣನು ತಾನೇ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾಗಿಯೂ, ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಬರೆದ ಋಷಿಗಳಾದ ವ್ಯಾಸರು ಮಹಾಭಾರತದ ನಡುವೆ ಪೋಣಿಸಿದ್ದಾಗಿಯೂ, ಅದ್ವೈತವೆಂಬ ಅಮೃತ ಮಳೆಯನ್ನು […]