ಸಕಲ ಧರ್ಮಗಳ ಸಾರ ಈ ಸುಭಾಷಿತ : ಅರಳಿಮರ POSTER

ಈ ಶ್ಲೋಕ ಉತ್ತರಾರ್ಧದಲ್ಲಿ ಸಕಲ ಧರ್ಮ ಸಾರವಿದೆ. “ಪರೋಪಕಾರವೇ ಪುಣ್ಯ, ಪರಪೀಡೆಯೇ ಪಾಪ!” ಇದಕ್ಕಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದ ಬೋಧನೆ ಯಾವುದಿದೆ!? ಶ್ಲೋಕಾರ್ಧೇನ ಪ್ರವಕ್ಷಾಮಿ, ಯದುಕ್ತಂ ಗ್ರಂಥಕೋಟಿಭಿಃ | ಪರೋಪಕಾರಃ ಪುಣ್ಯಾಯ, ಪಾಪಾಯ ಪರಪೀಡನಂ || ಒಮ್ಮೆ ಒಬ್ಬನು ವ್ಯಾಸರ ಬಳಿ ಬಂದು ಹದಿನೆಂಟು ಪುರಾಣಗಳನ್ನು ಓದಿದರೂ, ಶ್ರುತಿ ಸ್ಮೃತಿ ಗಳನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿದರೂ ಧರ್ಮ ಸೂಕ್ಷ್ಮವನ್ನು ತಿಳಿಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದನು. ಅದಕ್ಕೆ ವ್ಯಾಸರು ಅರ್ಧ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ನಾನು ಅವೆಲ್ಲದರ ಸಾರಾಂಶವನ್ನೂ, ಧರ್ಮದ ಸಾರವನ್ನೂ ತಿಳಿಸುತ್ತೇನೆಂದು ಈ ಮೇಲಿನ ಶ್ಲೋಕವನ್ನು […]

ಲೋಕದ ಅರಿವನ್ನು ಸಾಂದ್ರವಾಗಿ ಹೇಳುವ ಸುಭಾಷಿತಗಳು

ಪದಗಳು ಮಿತ ಆದರೆ ಹಿತ, ವಿಚಾರಪೂರಿತ, ಅರ್ಥಭರಿತ- ಇದೇ ಸುಭಾಷಿತ. ಅನುಭವ ಹರಳುಗಟ್ಟಿ ಮಾತಿನ ಬಂಧಗಳಾಗಿ ಮಾನವ ಜೀವನದ ವ್ಯವಹಾರಗಳಿಗೂ, ನಿತ್ಯಸತ್ಯಗಳಿಗೂ ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಿರುವುದು ಸುಭಾಷಿತಗಳ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ~ ನಾಗೇಶ್ಚಂದ್ರ ಸುಭಾಷಿತ ಎಂದರೆ ಒಳ್ಳೆಯ ನುಡಿ, ಸರಳವಾಗಿ, ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತವಾಗಿ ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪದ್ಯರೂಪದಲ್ಲಿ ಶಬ್ದಗಳನ್ನು ಹಣೆದಾಗ ಅವು ಸುಭಾಷಿತಗಳಾಗುತ್ತವೆ. ಸುಭಾಷಿತದ ಅತಿಶಯತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಸುಭಾಷಿತ ರತ್ನ ಭಂಡಾರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸುಂದರ ಉಕ್ತಿ ಇದೆ- ದ್ರಾಕ್ಷಾ ಮ್ಲಾನಮುಖೀ ಜಾತಾ ಶರ್ಕರಾ ಚಾಶ್ಮತಾಂ ಗತಾ | ಸುಭಾಷಿತರಸಸ್ಯಾಗ್ರೇ ಸುಧಾ ಭೀತಾ ದಿವಂಗತಾ […]

ಕಂಚು ಸದ್ದು ಮಾಡುವಷ್ಟು ಕಾಂಚನ ಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ! : ಸುಪ್ರಭಾತ ಸುಭಾಷಿತ

ಜ್ಞಾನಿ ಬಹುತೇಕ ಮೌನಿ. ಅರೆಬರೆ ತಿಳುವಳಿಕೆಯುಳ್ಳವರು ತಮ್ಮ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳಲೋ ಎಂಬಂತೆ ಸದಾ ತಟವಟ ಮಾಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಸತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡವರಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ಮಿಥ್ಯೆಯನ್ನು ನೋಡಿ ಬಾಯಿಕಟ್ಟಿಬಿಡುತ್ತದೆ! ಸತ್ಯವನ್ನು ವರ್ಣಿಸಲಾಗದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಈ ಕಾರಣದಿಂದಲೂ ಅವರು ಮೌನವಾಗಿದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾರೆ!! ತುಂಬಿದ ಕೊಡ ತುಳುಕುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅರೆತುಂಬಿದ ಕೊಡದ ನೀರು, ಬಾಕಿ ಇರುವ ಖಾಲಿ ಭಾಗದ ಕೊರತೆ ತುಂಬಲು ಮೇಲೆ ಮೇಲಕ್ಕೆ ಚಿಮ್ಮುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದಲೇ ಅದರ ಕಲಕಲ ಸದ್ದು ಹೆಚ್ಚುವುದು.  ಯಾರಾದರೂ ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಮಾತಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಅಂದಾಗ ಈ ಸುಭಾಷಿತ […]

ಧರ್ಮದ ತಿಳಿವಿಗಿಂತ ಅದರ ಅನುಸರಣೆ ಮುಖ್ಯ : ಸುಭಾಷಿತ

“ಕೆಡುಕನ್ನುಂಟು ಮಾಡುವವರು ಎಷ್ಟು ಧರ್ಮಗಳನ್ನು ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ ಅದರಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ” ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಒಂದು ಸುಭಾಷಿತ. ಶ್ರೂಯತಾಂ ಧರ್ಮ ಸರ್ವಸ್ವಂ, ಶ್ರುತ್ವಾಚ ಅವಧಾರ್ಯತಾಮ್ | ಆತ್ಮನಃ ಪ್ರತಿಕೂಲಾನಿ ನ ಪರೇಷಾಂ ಸಮಾಚರೇತ್ || ಎಲ್ಲಾ ಧರ್ಮ ಶಾಸ್ತ್ರ ಗಳನ್ನು ಓದಿದ್ದರೂ, ತಿಳಿದಿದ್ದರೂ, (ಕೇಳಿದ್ದರೂ, ಅದರಲ್ಲಿ ಏನೇ ಹೇಳಿದ್ದರೂ), ತನಗಾಗಲೀ ಬೇರೆಯವರಿಗೂ ಕೆಡುಕಾಗವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಮಾಡಿದರೆ ಅಂಥ ತಿಳಿವಿನಿಂದ ಪ್ರಯೋಜನವಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ಯಾವುದು ಪ್ರತಿಕೂಲವೋ, ಹಾನಿಯನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಬೇರೆಯವರಿಗೂ ಹಾನಿ ಉಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತಿರದ ಹೊರತು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಓದಿನಿಂದಾಗಲೀ […]

ಯೇನ ಕೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ… : ಬೆಳಗಿನ ಹೊಳಹು

ಕೆಲವರು ವಿವಾದ ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿ, ಆ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಲೆಂದೇ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಇನ್ನು ಕೆಲವರು ಸರಿಯಾದ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಸುಖಾಸುಮ್ಮನೆ ಖಂಡಿಸುವ/ವಿರೋದಿಸುವ ಮೂಲಕ ಖ್ಯಾತಿ ಗಳಿಸಲು ಹವಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬಾರದು, ಹೇಗೆ ಇರಬಾರದು ಎಂಬುದನ್ನು ಇಂಥವರಿಂದ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ. ಈ ಸುಭಾಷಿತದ ವ್ಯಂಗ್ಯವನ್ನು ಮನವರಿಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ… ಘಟಂ ಭಿಂದ್ಯಾತ್ ಪಟಂ ಛಿಂದ್ಯಾತ್ ಕುರ್ಯಾದ್ವಾ ಗಾರ್ಧಭಸ್ವನಂ| ಯೇನ ಕೇನ ಪ್ರಕಾರೇಣ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪುರುಷೋ ಭವೇತ್ || ಸುಭಾಷಿತ || ಅರ್ಥ : ಗಡಿಗೆಯನ್ನಾದರೂ ಒಡೆಯಬೇಕು. ಬಟ್ಟೆಯನ್ನಾದರೂ ಹರಿಯಬೇಕು. ಕತ್ತೆಯಂತಾದರೂ ಕಿರುಚಬೇಕು. ಹೇಗಾದರೂ […]

ಸಮಯ ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡದಿರೋಣ : ಈ ದಿನದ ಸಂಕಲ್ಪ

“ಸಕಲ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ ನಾವು ಒಂದು ಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾರೆವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮಯವನ್ನು ವೃಥಾ ವ್ಯಯ ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವೇ ಸರಿ” ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಸುಭಾಷಿತ.  ಆಯುಶಃ ಕ್ಷಣ ಏಕೋಪಿ ಸರ್ವರತ್ನೈರ್ನ ಲಭ್ಯತೇ ನೀಯತೇ ಸ ವೃಥಾ ಯೇನ ಪ್ರಮಾದಃ ಸುಮಹಾನಹೋ || ಸುಭಾಷಿತ || ಸಕಲ ಐಶ್ವರ್ಯಗಳನ್ನು ಕೊಟ್ಟರೂ ನಾವು ಒಂದು ಕ್ಷಣವನ್ನು ಕೂಡಾ ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲಾರೆವು. ಆದ್ದರಿಂದ, ಸಮಯವನ್ನು ವೃಥಾ ವ್ಯಯ ಮಾಡುವುದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾದವೇ ಸರಿ. ಪ್ರಾಚೀನ ಸಾಹಿತ್ಯದಿಂದ ಹಿಡಿದು, ಆಧುನಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ […]

ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಗೆಳೆಯರು ಯಾರಿದ್ದಾರು!? : ಬೆಳಗಿನ ಹೊಳಹು

ವನಾನಿ ದಹತೋ ವಹ್ನೇ ಸಖಾ ಭವತಿ ಮಾರುತಃ ಸ ಏವ ದೀಪ ನಾಶಾಯ ಕೃಶೇ ಕಸ್ಯಸ್ತಿ ಸಹೃದಮ್!? || ಸುಭಾಷಿತ ಮಂಜರಿ || ಅರ್ಥ : ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನ ಬೆಂಕಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ತುಂಬುವ ಗಾಳಿಯೇ ಹಣತೆಯ ಕಿರು ದೀಪವನ್ನು ಆರಿಸಿಬಿಡುತ್ತದೆ. ದುರ್ಬಲರಿಗೆ ಗೆಳೆಯರಾದರೂ ಯಾರಿದ್ದಾರು!? ತಾತ್ಪರ್ಯ : ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚು ಗಾಳಿ ಬೀಸಿದಂತೆಲ್ಲ ಧಗಧಗಿಸಿ ಉರಿಯುತ್ತದೆ. ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಕಿ ಹೊತ್ತಿಕೊಂಡಾಗ ಗಾಳಿ ಅದನ್ನು ಇತರೆಡೆಗೂ ಹರಡಲು ಸಹಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಚಿಕ್ಕದೊಂದು ಹಣತೆಯಲ್ಲಿ ದೀಪ ಹಚ್ಚಿಟ್ಟಾಗ ಬೀಸುವ ಗಾಳಿಯು ಅದು […]

ಎಲ್ಲ ಮೋಡಗಳೂ ಮಳೆಗರಿಯುವುದಿಲ್ಲ : ಬೆಳಗಿನ ಹೊಳಹು

ರೇ ರೇ ಚಾತಕ ಸಾವಧಾನಮನಸಾ ಮಿತ್ರ ಕ್ಷಣಂ ಶ್ರೂಯತಾ- ಮಂಭೋದಾ ಬಹವೋ ವಸಂತಿ ಗಗನೇ ಸರ್ವೇSಪಿನೇತಾದೃಶಾಃ | ಕೇಚಿದ್ವೃಷ್ಟಿಭಿರಾರ್ದ್ರಯಂತಿ ಧರಣೀಂ ಗರ್ಜಂತಿ ಕೇಚಿದ್ವೃಥಾ ಯಂ ಯಂ ಪಶ್ಯತಿ ತಸ್ಯ ತಸ್ಯ ಪುರತೋ ಮಾ ಬ್ರೂಹಿ ದೀನಂ ವಚಃ  || ಸದುಕ್ತಿ ಕರ್ಣಾಮೃತ || ಅರ್ಥ: ಎಲೈ ಚಾತಕ! ಒಂದು ಕ್ಷಣ ನನ್ನ ಮಾತನ್ನು ಆಲಿಸಿ ಕೇಳು. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಮೋಡಗಳೇನೋ ಇವೆ. ಆದರೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಒಂದೇ ತೆರನಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಮಳೆ ಸುರಿಸಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತಣ್ಣಗೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಮಿಕ್ಕವುಗಳು ಬರಿಯ […]

ಅತಿಯಾದ ಪರಿಚಯ ಅವಜ್ಞೆಗೆ ಕಾರಣ : ಬೆಳಗಿನ ಹೊಳಹು

“ಅತಿಯಾದ ಪರಿಚಯವು ಅವಜ್ಞೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚು ಬಳಕೆಯಲ್ಲಿರುವ ವಸ್ತುವಿನ ಬೆಲೆ ತಿಳಿಯದೆ ಅನಾದರದಿಂದ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ” ಅನ್ನುತ್ತದೆ ಒಂದು ಸುಭಾಷಿತ.  ಅತಿ ಪರಿಚಯಾದವಜ್ಞಾ ಸಂತತ ಗಮನಾದನಾದರೋ ಭವತಿ| ಮಲಯೇ ಛಿಲ್ಲಪುರಂಧ್ರೀ ಚಂದನತರುಕಾಷ್ಠಮಿಂಧನ ಕುರುತೇ|| ಪರಿಚಯವು ಅತಿಯಾದರೆ ಅನಾದರಣೆಯುಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಯಾವಾಗಲೂ ಸಂಪರ್ಕದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ ಸಲುಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಅಪರೂಪದ ಆದರವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಹೇಗೆಂದರೆ; ಯಾವಾಗಲೂ ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರಗಳಡಿಯಲ್ಲೇ ವಾಸಮಾಡುವ ಮಲಯ ಪರ್ವತದಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಗುಡ್ಡಗಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ ಜನರಿಗೆ ಅದರ ಬೆಲೆಯೇ ತಿಳಿದಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಅವರು ಶ್ರೀಗಂಧದ ಮರವನ್ನೂ ಸೌದೆಯಾಗಿ, ಉರುವಲಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.   ಹಾಗೆಯೇ ಕೆಲವರು ಸಾಧಕರ, ಮಹಾತ್ಮರ […]

ಚಪಲಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿಡಿ : ಸುಭಾಷಿತ

ನ ಪಾಣಿಪದ ಚಪಲೋ ನ ನೇತ್ರ ಚಪಲೋ ನೃಜುಃ | ನ ಸ್ಯಾದ್ವಾಕ್ಚಪಲಶ್ಚೈವ ನ ಪರದ್ರೋಹ ಕರ್ಮಧೀಃ ||ಸುಭಾಷಿತ || ಬೇಡದ ಕೆಲಸಕ್ಕೆ ಕೈ ಹಾಕುವುದು ಕಂಡ-ಕಂಡದ್ದನ್ನೆಲ್ಲಾ ಮುಟ್ಟಿ ನೋಡುವುದು-ಇದೆಲಾ ಪ್ರಾಣಿ ಚಪಲ. ಇದು ಮಾಡಬಾರದು. ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ನಡೆದಾಡುವುದು. ಕಾಲ ಮೇಲೆ ಕಾಲು ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಅಲುಗಾಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು- ಇದೆಲ್ಲಾ ಪಾದ ಚಪಲ. ಇದು ಕೂಡದು. ಎಲ್ಲೆಂದರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಹಾಯಿಸುವುದು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವಂಥದ್ದನ್ನು ನೋಡುವುದು-ಇವೆಲ್ಲಾ ನೇತ್ರ ಚಪಲ. ಇದು ನಿಷಿದ್ಧ. ಸುಳ್ಳು ಹೇಳುವುದು, ಮೋಸದಿಂದ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ದುಷ್ಟತನ. ಹರಟೆ ಹೊಡೆಯುವುದು, […]