ಕಣಜ

ಝೆನ್ ಪರಂಪರೆ : ಒಂದು ಕಿರು ಪರಿಚಯ

ಝೆನ್, ಸೂಫಿ, ಅವಧೂತ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧ ಪರಂಪರೆಗಳ ಕುರಿತು ಪರಿಚಯ ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಬರೆಯುವಂತೆ ನಮ್ಮ ಓದುಗರು  ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಲಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲವುಗಳ ಕುರಿತು ಲೇಖನಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತೇವೆ. ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಝೆನ್ ಪರಂಪರೆ ಕುರಿತ ಲೇಖನ ಇಲ್ಲಿದೆ. ಇದು ಝೆನ್ ತಿಳಿವಿಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಕೆಯಷ್ಟೇ. ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಇತರ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ~ ಅರಳಿ ಬಳಗ ಝೆನ್ ಅಂದರೆ ಅರಿವು. ಇದು ಕೊಡು – ಕೊಳ್ಳುವ ಸಂಗತಿಯಲ್ಲ. ಝೆನ್ ಪರಿಮಳದಂತೆ ಸ್ವಯಂವೇದ್ಯವಾದುದು…. ಝೆನ್ – ಇದು […]

More

ಗಗನದ ಮೇಲೊಂದು ಅಭಿನವ ಗಿಳಿ ಹುಟ್ಟಿ : ಅಲ್ಲಮನ ಬೆಡಗಿನ ವಚನಗಳು

ಗಗನದ ಮೇಲೊಂದು ಅಭಿನವ ಗಿಳಿ ಹುಟ್ಟಿ ಸಯಸಂಭ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮನೆಯ ಮಾಡಿತ್ತು ಒಂದು ಗಿಳಿ ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಗಿಳಿಯಾಯಿತ್ತು. ಬ್ರಹ್ಮನಾಗಿಳಿಗೆ ಪಂಜರವಾದ; ವಿಷ್ಣುವಾಗಿಳಿಗೆ ಕೊರಕೂಳಾದ ರುದ್ರನಾಗಿಳಿಗೆ ತಾ ಕೋಲಾದ. ಇಂತೀ ಮೂವರ ಮುಂದಣ ಕಂದನ ನುಂಗಿ ದುಷ್ಟನಾಮ ನಷ್ಟವಾಯಿತ್ತು ಇದೆಂತೋ ಗುಹೇಶ್ವರ.   ಮಹಾಲಿಂಗರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ : ಆತ್ಮ ಅಹಂಕಾರ ವಿಭ್ರಾಂತಿಯ ತೂರ್ಯಾವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಜೀವಶುಕನು ಉದಯಿಸಿ ಸಂಸಾರ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದನು. ಈ ಜೀವಶುಕನು ಇಪ್ಪತ್ತೈದು ಪ್ರಕೃತಿಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದವನಾಗಿದ್ದನು (ಪಂಚವಿಂಶತಿ ಭೂತಾತ್ಮಕ). ಇವನಿಗೆ ರಜೋಗುಣದ ಸ್ಥೂಲ ಶರೀರವೇ ನಿವಾಸ ಸ್ಥಾನ. ಸಾತ್ತ್ವಿಕ […]

More

ಮೂವರು ಮಾದರಿ ಮಾತೆಯರು : ಪುರಾಣದ ಪುಟಗಳಿಂದ…

  ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಮಗುವಿಗೆ ಸಂಸ್ಕಾರ ನೀಡಲು ಬಯಸಿದರೆ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ತಾಯಿ, ತನ್ನ ಎಳೆಯ ಕಂದನಿಗೆ ಸತ್ಯಸಂಧತೆಯ ಮಹಾಪಾಠವನ್ನು ಸರಳವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಇನ್ನೂ ಒಬ್ಬ ತಾಯಿ ಸ್ವತಃ ತನ್ನ ಜೀವನದಿಂದಲೇ ಮಗುವಿಗೆ ಆದರ್ಶವಾಗುತ್ತಾಳೆ! ತಾಯಿ ತನ್ನ ಮಗುವಿನ ದೈಹಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಮಾನಸಿಕ ಹಾಗೂ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೂ ಸಹಕರಿಸುತ್ತಾಳೆ. ಈ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಸ್ವತಃ ಅವಳ ಚಿಂತನೆಗಳು, ನಡೆನುಡಿಗಳು ಮಗುವಿನ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಗರ್ಭ ಧರಿಸಿದಾಗಿನಿಂದ ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ವರ್ಷಗಳ ತನಕ ತಾಯಿಯಾದವಳು ಯಾವ ಬಗೆಯ […]

More

ಸಾಧಕರು ಮತ್ತು ಸೌಂದರ್ಯ

ದೇಹ ಸೌಂದರ್ಯ ಸಾಧನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿ ಅನ್ನುವುದು ಬಹುತೇಕ ಸಾಧಕರ ಅಭಿಮತ. ಹಾಗೆಂದು ಅವರು ಲೋಕದ ಚೆಲುವಿಗೆ ಮುಖ ತಿರುವಿದವರಲ್ಲ, ಸಾಧನೆಗಾಗಿ ಸ್ವತಃ ತಮ್ಮ ಚೆಲುವನ್ನೆ ಕುಂದಿಸಿಕೊಂಡವರು. ಮೀರಾ, ಅಕ್ಕ, ಶಾರದಾ ಮಾತೆ, ಝೆನ್ ಬಿಕ್ಖುಣಿ ರ್ಯೊನೆನ್, ಸಂತ ಅವ್ವೈಯಾರ್… ಈ ಸಾಲು ದೊಡ್ಡದಿದೆ. ಸೌಂದರ್ಯಕ್ಕೆ ಮನಸೋಲದವರಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಈ ಭರಾಟೆಯಲ್ಲಿ ಚೆಂದವಿಲ್ಲದ್ದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸೋದು ಪ್ರಮಾದವೇ ಸರಿ. ವಾಸ್ತವವಾಗಿ `ಚೆಂದವಿಲ್ಲದ್ದು’ ಎನ್ನುವ ಯಾವ ವಸ್ತುವೂ, ಜೀವಿಯೂ ಸೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ. `ಆಹ್! ಚೆಂದವಿದೆ ಎಂದುಕೊಳ್ಳುವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲೇ ಕುರೂಪವೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೆ’ ಎನ್ನುತ್ತದೆ […]

More

ಶ್ರವಣ ಪರಂಪರೆ : ಕೇಳುವ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯುವುದು

ಪ್ರಾಚೀನ ಗುರುಕುಲಗಳಲ್ಲಿ ಕೂಡ ಕಲಿಕೆಯು ಶ್ರವಣ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿತ್ತು. `ಯಾವುದನ್ನು ಕೆಳಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಅದು ಅಧಿಕೃತ ಜ್ಞಾನ. ಅಕ್ಷರದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿಟ್ಟದ್ದು ಅವಲಂಬಿತ ಜ್ಞಾನ’ ಎಂಬುದು ನಮ್ಮ ಪೂರ್ವಜರ ನಂಬಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಜ್ಞಾನದ ಸಂವಹನ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದೇ ಕೇಳುವಿಕೆಯಿಂದ. ಶ್ರವಣ, ಮನನ, ನಿಧಿಧ್ಯಾಸನ ಮೊದಲಾದ ಕಲಿಕೆಯ ವಿವಿಧ ಬಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರವಣಕ್ಕೆ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಅಸುರನ ಮಗನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದರೂ ಪ್ರಹ್ಲಾದ ಹರಿಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತೇ? ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿನ್ನೂ ಹದಿನಾರರ ಹುಡುಗನಾಗಿದ್ದ ಅಭಿಮನ್ಯು ಚಕ್ರವ್ಯೂಹ ಭೇದಿಸಿದ್ದು ಹೇಗೆ ಗೊತ್ತೆ? ಹೋಗಲಿ, ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ನೋಡದೆಯೇ […]

More

ಆಶ್ರಯಣೀಯವೂ ಆದರಣೀಯವೂ ಆದ ಚಾರ್ವಾಕ ದರ್ಶನ

ನಾಸ್ತಿಕವಾದಿ ಲೋಕಾಯತರ ಕೆಲವು ಚಿಂತನೆಗಳು ಆಸ್ತಿಕವಾದಿ ಬಂಡಾಯಗಾರರನ್ನೂ (ಅಂದರೆ ದಾಸ, ಶರಣ ಇತ್ಯಾದಿ) ಪ್ರಭಾವಿಸಿರುವುದು. ಈ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಲೋಕಾಯತ ದರ್ಶನವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಬಂಡಾಯದ ಮೂಲ ಬೀಜ ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದೇನೋ…. ~ ಗಾಯತ್ರಿ ಯಾವಾಗ ಒಂದು `ಗುಂಪು’ ತಯಾರಾಗುತ್ತದೆಯೋ ಆಗಲೇ `ವಿರೋಧಿ’ಗಳೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಯಾವಾಗ ಒಂದು `ಸಿದ್ಧಾಂತ’ ಅಥವಾ ಚೌಕಟ್ಟುಳ್ಳ ಜೀವನಕ್ರಮ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆಯೋ ಅದರೊಳಗಿಂದಲೇ `ಬಂಡಾಯ’ವೂ ಹುಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಧರ್ಮ – ತತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಪರಂಪರೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬಂಡಾಯಗಾರರು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ತಳಹದಿಯೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಡುವ ವೇದಕಾಲದಲ್ಲೇ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರನ್ನು […]

More