ಜ್ಞಾನ, ಧ್ಯಾನ, ಸ್ನಾನ ಮತ್ತು ಶೌಚದ ಕುರಿತು : ಮೈತ್ರೇಯಿ ಉಪನಿಷತ್

ಅಭೇದದರ್ಶನಮ್ ಜ್ಞಾನಮ್ ಧ್ಯಾನಮ್ ನಿರ್ವಿಷಯಮ್ ಮನಃ | ಸ್ನಾನಮ್ ಮನೋಮಲತ್ಯಾಗಃ ಶೌಚಮ್ ಇಂದ್ರಿಯನಿಗ್ರಹಃ || ಮೈತ್ರೇಯೀ ಉಪನಿಷತ್ | 3.2 || ಅರ್ಥ: ಜೀವ ಮತ್ತು ಬ್ರಹ್ಮ ಒಂದು ಎಂದು ತಿಳಿಯುವುದೇ ಜ್ಞಾನವು, ಮನಸ್ಸನ್ನು ವಿಷಯಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವದೇ ಧ್ಯಾನವು. ಮನಸ್ಸಿನ ಕಲ್ಮಷಗಳನ್ನು ನಾಶಮಾಡುವುದೇ ಸ್ನಾನವು. ಇಂದ್ರಿಯಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಇಡುವುದೇ ಶೌಚವು. ತಾತ್ಪರ್ಯ : ಜೀವ – ಬ್ರಹ್ಮರನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ನೋಡುವುದು ಅಜ್ಞಾನ. ಇದರಿಂದ ಭೇದಬುದ್ಧಿ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಐಹಿಕ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಯೋಚಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ನಮಗೆ ಏಕಾಗ್ರತೆ […]

ಮನೋನಿಯಂತ್ರಣವಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಕಾರ್ಯಸಿದ್ಧಿ : ಸುಭಾಷಿತ

ಮನಸೋ ನಿಗ್ರಹಾಯತ್ತಮಭಯಂ ಸರ್ವಯೋಗಿನಾಮ್ | ದುಃಖಕ್ಷಯಃ ಪ್ರಬೋಧಶ್ಚಾಪ್ಯಕ್ಷಯಾ ಶಾಂತಿರೇವ ಚ || ಮಾಂಡೂಕ್ಯಕಾರಿಕಾ || “ಎಲ್ಲ ಯೋಗಿಗಳ ಲಕ್ಷಣವಾದ ಅಭಯವು ಅವರ ಮೋನಿಗ್ರಹದ ಫಲ. ಎಲ್ಲ ಶೋಕದ ನಾಶಕ್ಕೂ ಆತ್ಮಜ್ಞಾನಪ್ರಾಪ್ತಿಗೂ ಶಾಶ್ವತಶಾಂತಿಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಲ್ಲ ಏಕೈಕ ಸಾಧನವೆಂದರೆ ಮನಸ್ಸಿನ ನಿಗ್ರಹವೇ” ಎನ್ನುತ್ತದೆ ಮಾಂಡೂಕ್ಯಕಾರಿಕಾದ ಒಂದು ಸುಭಾಷಿತ. ನಾವು ಬಹುತೇಕರು ಮನಸ್ಸಿನ ಗುಲಾಮರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಮನಸ್ಸಾದರೂ ಹುಚ್ಚುಕುದುರೆಯಂತೆ ಕಡಿವಾಣವಿಲ್ಲದೆ ನಾಗಾಲೋಟ ನಡೆಸಿರುತ್ತದೆ. ಅದರ ವೇಗಕ್ಕೆ, ಅದು ಚಲಿಸುವ ದಿಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ನಾವು ಹೊಂದಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗದೆ ಹೈರಾಣಾಗಿಬಿಡುತ್ತೇವೆ. ನಾವು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವುದು, ತಪ್ಪು […]

ವಿವಿಧ ಪುರಾಣಗಳು ಹೇಳುವ ಗಣಪತಿಯ ಜನ್ಮ ಕಥೆ

ಗಣೇಶ ಚತುರ್ಥಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ವಿಘ್ನೇಶ್ವರನ ಹುಟ್ಟಿನ ಕೆಲವು ಪೌರಾಣಿಕ ಪಾಠಾಂತರಗಳನ್ನು ಚುಟುಕಾಗಿ ಇಲ್ಲಿ ನೀಡಿದ್ದೇವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವ ಕಥೆ ಅಧಿಕೃತ, ಯಾವುದು ಪ್ರಕ್ಷೇಪ ಅನ್ನುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ! ಏಕೆಂದರೆ, “ಮನಸಿನಂತೆ ಮಾದೇವ”…. “ನೋಟದಂತೆ ಕಾಣ್ಕೆ”!! ~ ಗಾಯತ್ರಿ ಮನಸಿನಂತೆ ಮಹಾದೇವ ಅನ್ನುವ ಮಾತಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಮಹಾದೇವ ಅಂದರೆ ಭಗವಂತ. ನಿರಾಕಾರವೂ ನಿರ್ಗುಣವೂ ಆದ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಪರಮ ಅಸ್ತಿತ್ವವು ಸಾಕಾರವೂ ಸಗುಣವೂ ಆಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವುದು ನಮ್ಮ ಕಲ್ಪನೆಯಲ್ಲಿ, ಧ್ಯಾನಿಗಳ ಕಾಣ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ದ್ರಷ್ಟಾರರ ದರ್ಶನದಲ್ಲಿ. ಜೊತೆಗೆ, ಸನಾತನ ಧರ್ಮ, […]

ಗೌರಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೇಕೆ : ಹೀಗೊಂದು ಚೆಂದದ ಕಥೆ

“ಪ್ರತಿ ವರ್ಷವೂ ಈ ದಿನ (ಭಾದ್ರಪದ ತದಿಗೆ) ಮಣ್ಣಿನ ವಿಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಗೌರಿ ಬಂದು ನೆಲೆಸುತ್ತಾಳೆ” ಎಂದು ಶಿವ ಆಶ್ವಾಸನೆ ನೀಡುತ್ತಾನೆ. “ಆಹಾರ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಪಾಠ ಮಾಡಲು ಗೌರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ; ಸಮಾನತೆಯ ಗೌರವವನ್ನು ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ ಚಾಂಡಾಲಿಕೆಯರ ಮುಖ್ಯಸ್ಥೆ ಕೌರೀ ಬಾಯಿಗೂ ಈ ದಿನ ಪೂಜೆ ಸಲ್ಲುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಘೋಷಿಸುತ್ತಾನೆ  ~ ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಗೌರಿ ಭೂಮಿಗೆ ಬಂದ ದಿನವನ್ನು ನೆನೆದು ಸಂಭ್ರಮ ಪಡುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಗೌರಿ ಹಬ್ಬ ಅನ್ನೋದು ನಮಗೆ ಗೊತ್ತಿರುವ ವಿಷಯವೇ. ಆದರೆ, […]

ಪಂಡಿತೋತ್ತಮ ಹನುಮನಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ 4 ಪಾಠಗಳು

ಹನುಮಂತ ಒಬ್ಬ ಸಂಸ್ಕಾರಿ, ಸಜ್ಜನ ವಿದ್ವಾಂಸನೆಂದು ರಾಮ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಅವನೊಡನೆ ಮಧುರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸು ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ. ರಾಮ ಹನುಮಂತನ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು? ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥಾ ಯಾವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿದ್ದವು? ಅದರಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠವೇನು…? ~ ಸಾ.ಹಿರಣ್ಮಯಿ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಕೌಶಲದಿಂದ ರಾಮನ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಹನುಮಂತ. ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಟುವಿನಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬಂದು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸುವ ಹನುಮ, ಅವರು ನಿರಪಾಯರೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾದ ನಂತರ […]

ಜ್ಞಾನ, ವೈರಾಗ್ಯ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಮೃದ್ಧಿಗಾಗಿ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಸ್ತೋತ್ರ

ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿಯನ್ನು ಕೊಂಡಾಡುವ ಎಂಟು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾ ಸ್ತೋತ್ರ ಅಥವಾ ಅನ್ನಪೂರ್ಣಾಷ್ಟಕವನ್ನು ರಚಿಸಿದವರು ಶ್ರೀ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರು. ಪಂಚಮುಖಿ ಬ್ರಹ್ಮನ ಒಂದು ಶಿರವನ್ನು ಲಯಕರ್ತ ಶಿವನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದಾಗ ಆ ಶಿರಸ್ಸು (ಕಪಾಲ) ಅವನ ಕೈಯನ್ನು ಕಚ್ಚಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ಈ ಬ್ರಹ್ಮ ಕಪಾಲವನ್ನು ಹಿಡಿದು ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಬೇಕು, ಯಾವಾಗ ಅದು ತುಂಬುತ್ತದೆಯೋ ಆಗ ಅದರಿಂದ ಮುಕ್ತಿ ಸಿಗುವುದೆಂದು ನಾರಾಯಣ ತಿಳಿಸುತ್ತಾನೆ. ಅದರಂತೆ ಶಿವ ಮೂರು ಲೋಕವೆಲ್ಲ ತಿರುಗಿ ಭಿಕ್ಷೆ ಬೇಡಿದರೂ ಕಪಾಲ ತುಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಕೊನೆಗೆ ಪಾರ್ವತಿಯೇ ಅನ್ನಪೂರ್ಣೇಶ್ವರಿಯಾಗಿ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಅವತರಿಸಿ, ಶಿವನಿಗೆ ಭಿಕ್ಷೆ […]

ಸುಪ್ರಭಾತ : ಸ್ವಸ್ಥ ದಿನಚರಿಗೆ 10 ವೇದೋಪನಿಷತ್ ಚಿಂತನೆಗಳು

ವೇದೋಪನಿಷತ್ತಿನ ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಬೋಧನೆ ಮತ್ತು ಸೂಚನೆಗಳು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಜೀವನ ಮೌಲ್ಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವಂಥವು. ನಮ್ಮ ದೈನಂದಿನ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಇವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಸ್ವಸ್ಥ ಜೀವನ ಖಚಿತ. ವೇದೋಪನಿಷತ್ತುಗಳಿಂದ ಆಯ್ದ ಅಂತಹಾ 10 ಚಿಂತನೆಗಳು ಈ ಕಿರು ವಿಡಿಯೋ ಚಿತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿದೆ. 

ದಿನನಿತ್ಯದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಶಂಕರಾಚಾರ್ಯರ ಉತ್ತರ…

ಇದು ಶ್ರೀ ಶಂಕರ ಭಗವತ್ಪಾದರವರಿಂದ ರಚಿತವಾದ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ ಮಾಲಿಕೆ. ಬದುಕಿನಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು, ಏನನ್ನು ಮಾಡಬಾರದೆಂದು ಇದು ಸರಳವಾಗಿ ತಿಳಿಸುತ್ತದೆ. ಪ್ರಶ್ನೆ- ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಏನನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ? ಉತ್ತರ – ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಗುರು-ಹಿರಿಯರ ಮಾತನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು. ಪ್ರಶ್ನೆ – ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಹಿತಕರವಾದದ್ದು ಯಾವುದು ? ಉತ್ತರ – ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮವೇ ಹಿತಕರವಾದದ್ದು. ಪ್ರಶ್ನೆ – ಯಾವುದು ವಿಷ ? ಉತ್ತರ – ಗುರು ಹಿರಿಯರಿಗೆ ಅವಮಾನ ಮಾಡುವುದು, ಅಗೌರವ ತೋರುವುದೇ ವಿಷ. ಪ್ರಶ್ನೆ – ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಇರಲೇಬೇಕಾದ […]

ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಯನ್ನು ಕಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಜೇಡ ಯಾವುದು? : ಝೆನ್ ಕಥೆ

ಒಬ್ಬ ಯುವ ಸನ್ಯಾಸಿಗೆ ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕೂತಾಗಲೆಲ್ಲ ಒಂದು ಜೇಡ ತನ್ನ ಎದುರು ಇಳಿದು ಬಂದಂತೆ ಭಾಸವಾಗತೊಡಗಿತು. ದಿನ ಕಳೆದಂತೆಲ್ಲ ಜೇಡ ದೊಡ್ಡದಾಗುತ್ತ ಹೋಯಿತು. ತೀವ್ರ ಆತಂಕಕ್ಕೊಳಗಾದ ಸನ್ಯಾಸಿ ತನ್ನ ಗುರುವಿನ ಮುಂದೆ ತನ್ನ ಸಂದಿಗ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋಡಿಕೊಂಡ “ಮಾಸ್ಟರ್, ಧ್ಯಾನಕ್ಕೆ ಕೂರುವಾಗ ಒಂದು ಚೂರಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ, ಈ ಸಲ ಬರಲಿ ಆ ಜೇಡ, ಮುಗಿಸಿಬಿಡುತ್ತೇನೆ” ಎಂದ. ಒಂದು ನಿಮಿಷ ಧ್ಯಾನಿಸಿ, ಗುರುಗಳು ಉತ್ತರಿಸಿದರು, “ಬೇಡ, ಚೂರಿ ಬೇಡ, ಬದಲಾಗಿ ಒಂದು ಸುಣ್ಣದ ಕಡ್ಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊ, ಜೇಡ ಬಂದಾಗ ಅದರ […]

ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭಗಳಿಂದ ಹೊರ ಬರಲು ಯಾವ ಮಾರ್ಗವಿದೆ ?

ನಾವು ಕಾಮಕ್ರೋಧಾದಿಗಳಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುವುದು ಅಷ್ಟು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನವಲ್ಲ. ಅವುಗಳನ್ನು ನಮ್ಮಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಬೇಕೆಂದು ಯೋಚಿಸುವುದು ಸರಿಯಾದ ವಿಧಾನ ~ ಚಿತ್ಕಲಾ “ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ, ಲೋಭಗಳಿಂದ ಹೊರಬರಲು ಯಾವ ಮಾರ್ಗವಿದೆ?”  ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಬಹಳಷ್ಟು ಜನ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತರಿಸುವ ಮೊದಲು, ಕೆಲವು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕೇಳಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ. ನೀವು ಕಾಮ ಕ್ರೋಧಾದಿಗಳ ಒಳಗೆ, ಎಷ್ಟರಮಟ್ಟಿಗೆ ಕಳೆದುಹೋಗಿದ್ದೀರಿ? ಕಾಮ, ಕ್ರೋಧ ಮತ್ತು ಲೋಭವೆಂದರೆ ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಕಾರ ಏನು? ಅದರಿಂದ ಹೊರಗೆ ಬರಲು ನೀವು ಎಷ್ಟು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದೀರಿ? ಮತ್ತು ಕೊನೆಯದಾಗಿ, […]