ಜೀವನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಾರೂ ನಮಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು । ಸಂಗ್ರಹ – ಅನುವಾದ : ಚಿದಂಬರ ನರೇಂದ್ರ

ಒಮ್ಮೆ ನೀಷೆ ಹೇಳಿದ್ದು : “ಯಾರಿಗಾದರೂ ಬದುಕಲು ಒಂದು ‘ಏಕೆ’ (ಉದ್ದೇಶ) ಎನ್ನುವುದು ಇದ್ದರೆ, ಅವರು ಜೀವನದ ಬಹುತೇಕ ಯಾವುದೇ ‘ಹೇಗೆ’ಯನ್ನೂ (ಕಷ್ಟ-ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನೂ) ಸಹಿಸಬಲ್ಲರು.” ಅಂದರೆ, ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಾಧಿಸಬೇಕಾದ ಯಾವುದಾದರೂ ಗುರಿಯಿದ್ದರೆ, ಅಥವಾ ಹಿಂದಿರುಗಬೇಕಾದ ಯಾವುದೋ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಥವಾ ಕಾರಣವಿದ್ದರೆ, ಜಗತ್ತು ಅವರ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎಸೆದರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ಅವರಿಗೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಬದುಕನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರಿಗೂ ಒಂದು ಕಾರಣ ಇರಬೇಕು.

ಆದರೆ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ನೀಷೆಗಿಂತಲೂ ಬಹಳ ಹಳೆಯದು. ಪ್ರಾಚೀನ ಗ್ರೀಕ್ ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ ಬಹುಪಾಲನ್ನು ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತಗೊಳಿಸಬಹುದು:

“ನಾನು ಎಲ್ಲಿಗೆ ತಲುಪಲು ಬಯಸುತ್ತೇನೆ?” ಮತ್ತು “ಅಲ್ಲಿಗೆ ಹೇಗೆ ತಲುಪಬಹುದು?”

ಆದರೆ ವಿವಿಧ ತತ್ತ್ವಜ್ಞಾನಿಗಳು ಈ ಎರಡು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ನೀಡಿದರು.

ಅರಿಸ್ಟಾಟಲ್ ನ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಸಮೃದ್ಧವಾಗಿ, ಪರಿಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅರಳಿದ ಜೀವನವನ್ನು (Flourishing) ನಡೆಸುವುದಾಗಿರಬೇಕು. ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ತಲುಪಲು ವಿವೇಕ ಮತ್ತು ತರ್ಕಬದ್ಧ ಚಿಂತನೆಯೇ ನಮ್ಮ ಮಾರ್ಗ. ಪ್ಲೇಟೋ ನ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮ ಗುರಿ ಪರಿಪೂರ್ಣ ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ಕೂಡಿದ ಆದರ್ಶ ಲೋಕವನ್ನು ತಲುಪುವುದಾಗಿರಬೇಕು. ಆ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸಲು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಮತ್ತು ತಾರ್ಕಿಕ ಸಂವಾದ (Dialectic) ನಮ್ಮ ಸಾಧನಗಳಾಗಬೇಕು.

ಆದರೆ, ನೀಷೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ನೀಷೆ ಮತ್ತು ಅವನ ನಂತರ ಬಂದ ಅಸ್ತಿತ್ವವಾದ (Existentialism) ದ ಪ್ರಕಾರ, ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ಉದ್ದೇಶವು ನಮಗೆ ಎಲ್ಲೋ ಸಿಕ್ಕುವುದಿಲ್ಲ, ಅಥವಾ ಯಾರಾದರೂ ಅದನ್ನು ನಮಗೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವೇ ಅದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಬೇಕು. ಬದುಕಲು ಒಂದು “ಏಕೆ?” ಎಂಬ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾವೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಒಂದು ಅರ್ಥಪೂರ್ಣ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ನನಗೆ The Simpsons ಧಾರಾವಾಹಿಯಲ್ಲಿನ ಒಂದು ದೃಶ್ಯ ತುಂಬಾ ಇಷ್ಟ. ಒಂದು ಸಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿ, ಹಿಂದಿನ ಯಾವುದೋ ಮೂರ್ಖತನದ ಕಾರಣದಿಂದ ಹೋಮರ್‌ಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಆಗ ಅವನ ಮೇಲಧಿಕಾರಿ ಅವನ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಮೇಲೊಂದು ಫಲಕವನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾನೆ. ಅದರ ಮೇಲೆ ಹೀಗೆ ಬರೆದಿರುತ್ತದೆ:

“ನೀನು ಇಲ್ಲಿ ಸದಾಕಾಲ ಇರಬೇಕೆನ್ನುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡ!”

ಆದರೆ ಹೋಮರ್ ಆ ಫಲಕವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ಬದಲಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೀಗೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ:

“ಅವಳಿಗಾಗಿ ಮಾಡು!” (ಇಲ್ಲಿ ಅವಳು ಎಂದರೆ ಅವನ ಮಗಳು ಮ್ಯಾಗಿ.)

ಅಂದರೆ, ಆ ಕೆಲಸವು ಅವನಿಗೆ ಇಷ್ಟವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ತನ್ನ ಮಗಳ ಒಳಿತಿಗಾಗಿ ಅದನ್ನು ಮಾಡುತ್ತಿರುವೆನೆಂಬ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಅವನೇ ಸೃಷ್ಟಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಇದೇ ನೀಷೆಯ ವಿಚಾರದ ಸಾರ. ಜೀವನದ ಅರ್ಥವನ್ನು ಯಾರೂ ನಮಗೆ ಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನಾವೇ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ಏಕೆಂದರೆ ಹೋಮರ್‌ಗೆ ಬದುಕಲು ಒಂದು “ಏಕೆ?” ಇದೆ. ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಜೀವನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ. ಮತ್ತು ನೀಷೆ ಹೇಳಿದ್ದು ಸತ್ಯವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮದೇ ಆದ “ಏಕೆ?“ಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅಂದರೆ, ನಮ್ಮನ್ನು ಪ್ರತಿದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ಎದ್ದೇಳುವಂತೆ ಮಾಡುವ, ಸಂಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಧೈರ್ಯ ನೀಡುವ, ಮತ್ತು ಎಷ್ಟೇ ಕಷ್ಟಗಳು ಬಂದರೂ ಮುಂದೆ ಸಾಗುವಂತೆ ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶ ಅಥವಾ ಕಾರಣವನ್ನು ನಾವು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಅದೇ ನಮ್ಮ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಅರ್ಥ ಮತ್ತು ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.