ಒಮ್ಮೆ ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೀವು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೀರಿ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀವು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈಗ ನೀವು ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನ ಒಂದು ದಿನ ಗಮನಿಸುತ್ತೀರಿ… । ಸಂಗ್ರಹ – ಅನುವಾದ : ಚಿದಂಬರ ನರೇಂದ್ರ

ಇದು ಕೇಳಲು ಸ್ವಲ್ಪ ವಿಚಿತ್ರವಾದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಂತೆ ಅನಿಸುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ನಾವು ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದೇವೆ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದು ನಮಗೆ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಗೊತ್ತಿರಬೇಕು ಅಲ್ಲವೇ? ಆದರೆ ಜೀವನ ಮುಂದುವರಿಯುವ ರೀತಿ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಉದ್ಯೋಗ, ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಇವೆಲ್ಲವೂ ನಮ್ಮನ್ನು ಮುಂದೆ ತಳ್ಳುತ್ತಲೇ ಇರುತ್ತವೆ. ನೀವು ಸಂತೋಷವಾಗಿದ್ದೀರೋ ಇಲ್ಲವೋ ಎನ್ನುವುದರ ಬಗ್ಗೆ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಕಾಳಜಿಯೇ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಆದರೆ ಎಲೈನ್ ಸ್ಕ್ಯಾರಿ (Elaine Scarry) ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಎರಡು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಇವೆ. ಸ್ಕ್ಯಾರಿ ಹೇಳುವಂತೆ, ಜೀವನವು ನಮ್ಮನ್ನು ಬದುಕುಳಿಯುವಿಕೆಯ (survival mode) ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದಾಗ, ನಾವು ನಮ್ಮ ಅತ್ಯಂತ ಮೂಲಭೂತ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಅಗತ್ಯಗಳತ್ತ ಹಿಂದಿರುಗುತ್ತೇವೆ. ಆಗ ನಮ್ಮ ಕಾಳಜಿ ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನಮ್ಮ ದೇಹದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ನಾವು ನಮ್ಮದೇ ಆಲೋಚನೆಗಳೊಳಗೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡು ಬದುಕಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ.
ನಮಗೆ ಅಸುರಕ್ಷಿತತೆ, ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಅಥವಾ ಅಸಂತೋಷ ಉಂಟಾದಾಗ, ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ. ಇದು ಹಲವು ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಬಹುದು. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಸೂಚನೆಗಳು ಹೀಗಿವೆ.

ಮೊದಲನೆಯದು, ನೀವು ನಿಮ್ಮ ಹವ್ಯಾಸಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವುದು.

ಒಮ್ಮೆ ನಿಮಗೆ ಸಂತೋಷ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಮಾಡುವುದನ್ನು ನೀವು ನಿಲ್ಲಿಸುತ್ತೀರಿ. ಚಿತ್ರ ಬಿಡಿಸುವುದು, ಏನನ್ನಾದರೂ ಸೃಷ್ಟಿಸುವುದು, ಹೊಸ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಅನ್ವೇಷಿಸುವುದು, ಸಂಗೀತ ವಾದ್ಯ ನುಡಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಗಂಟೆಗಟ್ಟಲೆ ಪುಸ್ತಕ ಓದುವುದು, ಇಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಿಂದ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ ನೀವು ತುಂಬಾ ಪ್ರೀತಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕೆಲಸವನ್ನು ಈಗ ನೀವು ಮಾಡುವುದೇ ಇಲ್ಲ ಎನ್ನುವುದನ್ನ ಒಂದು ದಿನ ಗಮನಿಸುತ್ತೀರಿ.

ಇದಕ್ಕೆ ನಾವು ಅನೇಕ ಬಾರಿ ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್‌ನ್ನು ದೂಷಿಸುತ್ತೇವೆ. ಆದರೆ ಸ್ಕ್ಯಾರಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಸ್ಮಾರ್ಟ್‌ಫೋನ್ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಲ್ಲ; ಅದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಲಕ್ಷಣ (symptom). ಅಂದರೆ, ನಾವು ಸಂತೋಷವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಾಗ ನಮ್ಮೊಳಗಿನ ಸೃಜನಶೀಲತೆ, ಕುತೂಹಲ ಮತ್ತು ಆಟವಾಡುವ ಮನಸ್ಸು ಮೊದಲು ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಬಹುದು. ಏಕೆಂದರೆ ಜಗತ್ತು ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಆತಂಕವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿರುವಾಗ, ನಾವು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ.

ಎರಡನೆಯ ಸೂಚನೆ ಎಂದರೆ, ನಿಮ್ಮ ಮಲಗುವ ಕೋಣೆಯ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಒಮ್ಮೆ ಗಮನಿಸಿ. ಸ್ಕ್ಯಾರಿ ಅವರ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತು ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಅನಿಸಿದಾಗ, ನಾವು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತೇವೆ. ಯಾವ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಾದರೂ ಹೊರಡಲು, ಮುಂದೆ ಸಾಗಲು ಅಥವಾ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಾಗಿರುತ್ತೇವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ನಾವು ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಾಕುವುದಿಲ್ಲ. ನೆರೆಹೊರೆಯವರನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ಒಂದು ಸ್ಥಳದೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಮತ್ತು ಒಂದು ಮನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಮನೆಯಾಗಿ ಇಡುವುದಿಲ್ಲ; ಅದನ್ನು ನಿಜವಾದ ‘ನಮ್ಮ ಮನೆ’ಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ.

ಇದಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಸುಲಭವಾದ ಪರಿಹಾರವಿಲ್ಲ. ಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ಒಂದೇ ಒಂದು ಸೂತ್ರವೂ ಇಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಪ್ರಮುಖ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆಗಳು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಸ್ತು ಹಾಳಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗೆಯೇ, ನಿಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಿಷಯ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿಮಗೆ ಅನಿಸಿದಾಗ, ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ಮಾಡುವ ಸಮಯ ಬಂದಿದೆ.