ಜ್ಞಾನವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲ; ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ । ಸಂಗ್ರಹ – ಅನುವಾದ : ಚಿದಂಬರ ನರೇಂದ್ರ

ಅವರಿಗೆ ಯಾವುದೋ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನುವ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಯಾರನ್ನೂ ತಮಾಷೆ ಮಾಡಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಯಾರೂ ಈ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಬಂದಾಗಲೇ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ತಿಳಿದುಕೊಂಡು ಹುಟ್ಟಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಿಮಗೆ ಯಾವುದೋ ಒಂದು ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿದೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನೊಬ್ಬರಿಗೆ ಅದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದಾದರೆ, ಅದರರ್ಥ ನೀವು ಅವರಿಗೆ ಇನ್ನೂ ದೊರೆಯದ ಒಂದು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಪಡೆದಿದ್ದೀರಿ ಎಂದಷ್ಟೇ ಅರ್ಥ. “ನಿನಗೆ ಇದು ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದರೆ ನಂಬಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ!” ಎಂದು ಹೇಳುವುದು, ವಾಸ್ತವವಾಗಿ, “ನೀನು ನನ್ನಂತೆಯೇ ಜೀವನವನ್ನು ನಡೆಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಂಬುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ!” ಎಂದು ಹೇಳಿದಂತೆಯೇ. ಇದು ಜಾನ್ ಲಾಕ್ ಅವರ ಪ್ರಬಲ ಅನುಭವವಾದದ (Strong Empiricism) ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ.

ಇಂದು ಬಹುತೇಕ ಜನರು ನಾವು ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಕಲಿಯಲೇಬೇಕು ಎಂದು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಭಾವಿಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಹೀಗೇ ಭಾವಿಸಲಾಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಪ್ಲೇಟೋನ ದೃಷ್ಟಿಯಲ್ಲಿ, ಜ್ಞಾನವೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಆತ್ಮವು ಹಿಂದೆಂದೋ ತಿಳಿದಿದ್ದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಡೆಕಾರ್ಟ್ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯದಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಗಳೊಂದಿಗೆ (Innate Ideas) ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಹುಟ್ಟುತ್ತೇವೆ. ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಎಂದರೆ ಯಾವುದೇ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯುವ ಮೊದಲೇ ನಾವು ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಇರುವುದೆಂದು ಭಾವಿಸಲಾದ ಕಲ್ಪನೆಗಳು.

ಆದರೆ ಜಾನ್ ಲಾಕ್ ಅವರಿಗೆ ಈ ಕಲ್ಪನೆ ಅಸಂಬದ್ಧವೆನಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ನಿಜವಾಗಿಯೂ ಕೆಲವು ಕಲ್ಪನೆಗಳು ಜನ್ಮಸಿದ್ಧವಾಗಿದ್ದರೆ, ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ಅವುಗಳನ್ನು ನಂಬಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎಲ್ಲೋ ಒಬ್ಬರಾದರೂ ಅದಕ್ಕೆ ಅಪವಾದವಾಗಿರುತ್ತಾರೆ. ಲಾಕ್ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಆ ಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಒಪ್ಪದ ಒಬ್ಬ ಮಗು ಅಥವಾ ಒಬ್ಬ ಮೂರ್ಖನಾದರೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಸಿಗುತ್ತಾನೆ.

ಇನ್ನೊಂದು ಮುಖ್ಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಒಂದು ಕಲ್ಪನೆ ಎಲ್ಲರಲ್ಲಿಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಎಂದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ಅದು ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಎನ್ನುವುದು ಸಾಬೀತಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಕೇವಲ ಸಾರ್ವತ್ರಿಕವಾದದ್ದು (Universal) ಆಗಿರಬಹುದು. ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಬದಲಾಗಿ, ಲಾಕ್ ಒಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪರಿಕಲ್ಪನೆಯನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟರು:

ನಾವು ಹುಟ್ಟುವಾಗ ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸು “Tabula Rasa” (clean slate), ಅಂದರೆ “ಖಾಲಿ ಫಲಕ” ಅಥವಾ “ಬರೆಯದ ಪುಟ”ದಂತಿರುತ್ತದೆ. ನಂತರ ನಮ್ಮ ಅನುಭವಗಳು ಆ ಖಾಲಿ ಪುಟದ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವ ಪೆನ್ನಿನಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯದ ಆರಂಭವೂ ಅನುಭವದಿಂದಲೇ ಆಗುತ್ತದೆ.

ಅನುಭವವಾದ (Empiricism) ನಮಗೆ ಹೇಳುವುದೇನೆಂದರೆ, ನಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಕಲ್ಪನೆಗಳ ಮೂಲ ನಮ್ಮ ಸುತ್ತಲಿನ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ನಾವು ಪಡೆಯುವ ಅನುಭವಗಳಲ್ಲಿದೆ. ನಾವು ಯಾವುದೋ ವಿಷಯವನ್ನು ನಮ್ಮ ಜನಾಂಗ, ಲಿಂಗ, ಅಥವಾ ಜೈವಿಕ ಸ್ವಭಾವದಿಂದಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಂಡಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಮಗೆ ತಿಳಿದಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿಷಯವೂ, ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಲ್ಪನೆಯೂ, ನಾವು ಈ ಜಗತ್ತನ್ನು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಅನುಭವಿಸಿರುವುದರಿಂದ ರೂಪುಗೊಂಡಿವೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜ್ಞಾನವು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಡಕವಾಗಿರುವುದಲ್ಲ; ಅನುಭವದ ಮೂಲಕ ಅದು ನಮ್ಮೊಳಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಅದರರ್ಥ, ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಯಾವುದೋ ವಿಷಯ ಗೊತ್ತಿಲ್ಲವೆಂದು ನಗುವುದು ಅರ್ಥಹೀನ. ಅವನು ಇನ್ನೂ ಆ ಅನುಭವವನ್ನು ಪಡೆಯದಿರಬಹುದು ಅಷ್ಟೇ.

ನಾವು ತಿಳಿದಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಸಾಕ್ಷಿಯಲ್ಲ; ಅದು ನಾವು ಪಡೆದಿರುವ ಅನುಭವಗಳ ಇತಿಹಾಸದ ಫಲ.