ಎಲಿಸ್ ಅವರು Rational Emotive Behavioural Therapy (REBT) ಎಂಬ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆ : ಅನೇಕ ಜನರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಅವೈಚಾರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವಗತಗಳಾಗಿದ್ದು(self-talk), ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಗುರುತಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದಾಗಿದೆ… । ಸಂಗ್ರಹ – ಅನುವಾದ : ಚಿದಂಬರ ನರೇಂದ್ರ
ಅನೇಕ ಜನರು ತಮ್ಮನ್ನು ಅಸಂತೋಷಕ್ಕೆ ದೂಡುವಂತಹ ಅವೈಚಾರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ನಂಬಿಕೆಗಳು ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವನ್ನು (mindset) ರೂಪಿಸುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವು ನಾವು ಜಗತ್ತನ್ನು ಹೇಗೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ. ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಎಲಿಸ್ ಅವರ ಪ್ರಕಾರ, ಇದನ್ನು ನಾವು ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು.
1950ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಎಲಿಸ್ ಅವರು Rational Emotive Behavioural Therapy (REBT) ಎಂಬ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದರು. ಇದರ ಮೂಲ ಕಲ್ಪನೆ ಏನೆಂದರೆ, ಅನೇಕ ಜನರು ತಮ್ಮೊಳಗೆ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಅವೈಚಾರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡಿರುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಮತ್ತು ನಕಾರಾತ್ಮಕ ಸ್ವಗತಗಳಾಗಿದ್ದು(self-talk), ಅವುಗಳನ್ನು ನಾವು ಗುರುತಿಸಿ ಪರಿಹರಿಸಬಹುದು.
ಮೊದಲನೆಯದು — Demandedness (ಅತಿಯಾದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಅಥವಾ ಒತ್ತಾಯ): ಜಗತ್ತು ನಮ್ಮ ಇಚ್ಛೆಯಂತೆ, ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ ನಡೆಯಬೇಕು ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
“ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲೇಬೇಕು!”
ಎರಡನೆಯದು — Awfulising (ವಿಷಯವನ್ನು ಅಗತ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಭೀಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವುದು):
ಒಂದು ಘಟನೆ ವಾಸ್ತವವಾಗಿ ಇರುವುದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಕೆಟ್ಟದ್ದು ಎಂದು ನಾವು ಭಾವಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: “ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಅಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ನನ್ನ ಮೇಲೆ ಪ್ರೀತಿಯೇ ಇಲ್ಲ!”
ಮೂರನೆಯದು — Low Frustration Tolerance (ಕಡಿಮೆ ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ):
ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಾವು ಎದುರಿಸಲು ಅಥವಾ ಸಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವೇ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
“ನನ್ನ ಅಪ್ಪನ ಪ್ರೀತಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಾನು ಬದುಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ!”
ನಾಲ್ಕನೆಯದು — Global Evaluation (ಒಂದು ಘಟನೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಣಯಕ್ಕೆ ಬರುವುದು): ಒಂದು ಬಾರಿ ನಡೆದ ಅಥವಾ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಮಾತ್ರ ನಡೆಯುವ ಘಟನೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ, ಅದೇ ವಿಷಯ ಮುಂದೆಯೂ ಯಾವಾಗಲೂ ಹಾಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ:
“ಕ್ರಿಸ್ಮಸ್ ದಿನ ನನ್ನ ಅಪ್ಪ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಲಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಎಂದಿಗೂ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದಿಲ್ಲ!”
ಹೀಗಾಗಿ, ಎಲಿಸ್ ಅವರ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿನ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ರೋಗಿಗೆ ಮೊದಲು ಈ ಅವೈಚಾರಿಕ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು, ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ತಾರ್ಕಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಅವು ಮತ್ತೆ ಎದುರಾದಾಗ ಅವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
“ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರದ (Philosophy) ಪ್ರಯೋಜನವೇನು?”
ಇದು ಆಗಾಗ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆ.
ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಮಾರ್ಗ. ಏಕೆಂದರೆ ನಮ್ಮ ಮನೋಭಾವವು ನಾವು ಏನನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತೇವೆ ಎನ್ನುವುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ನಾವು ಅನುಭವಿಸುವ ಸಂಗತಿಗಳು ನಮ್ಮ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು (mood) ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, REBTಯು ಮೂಲದಲ್ಲಿರುವ ಅವೈಚಾರಿಕ ಮತ್ತು ಸರಿಯಾಗಿ ಯೋಚಿಸದೆ ರೂಪಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುವುದು, ಮತ್ತು ಇದು ತತ್ತ್ವಶಾಸ್ತ್ರವು ನಮ್ಮ ಚಿಂತನೆಗೆ ಎಷ್ಟು ಪರಿಣಾಮಕಾರಿಯಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡಬಲ್ಲದು ಎನ್ನುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ.

