ಪಂಡಿತೋತ್ತಮ ಹನುಮನಿಂದ ಕಲಿಯಬೇಕಾದ 4 ಪಾಠಗಳು

ಹನುಮಂತ ಒಬ್ಬ ಸಂಸ್ಕಾರಿ, ಸಜ್ಜನ ವಿದ್ವಾಂಸನೆಂದು ರಾಮ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಣನಿಗೆ ಅವನೊಡನೆ ಮಧುರವಾಗಿ ವ್ಯವಹರಿಸು ಅನ್ನುತ್ತಾನೆ. ರಾಮ ಹನುಮಂತನ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಲು ಕಾರಣವೇನು? ಅವನ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ಅಂಥಾ ಯಾವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುಣಗಳಿದ್ದವು? ಅದರಿಂದ ನಾವು ಕಲಿಯಬಹುದಾದ ಪಾಠವೇನು…? ~ ಸಾ.ಹಿರಣ್ಮಯಿ ಮೊದಲ ಭೇಟಿಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಮಾತಿನ ಕೌಶಲದಿಂದ ರಾಮನ ಹೃದಯ ಗೆದ್ದುಬಿಡುತ್ತಾನೆ ಹನುಮಂತ. ಮೊದಲು ಸಾಮಾನ್ಯ ವಟುವಿನಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿ ಬಂದು ರಾಮ ಲಕ್ಷ್ಮಣರನ್ನು ಮಾತಾಡಿಸುವ ಹನುಮ, ಅವರು ನಿರಪಾಯರೆಂದು ಮನದಟ್ಟಾದ ನಂತರ […]

ಫರೀದ್ ಮತ್ತು ಕಬೀರ್ ಪರಸ್ಪರ ಮಾತಾಡಲಿಲ್ಲವೇಕೆ? : Tea time story

ಒಮ್ಮೆ ಬಾಬಾ ಫರೀದ್,  ತಮ್ಮ ಶಿಷ್ಯರೊಡನೆ ಸಂತ ಕಬೀರರು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಹಳ್ಳಿಯನ್ನು ಹಾದು ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದರು.  ಆ ಸಂಗಡಿಗರು ಫರೀದರ ಬಳಿ, “ಹೇಗೂ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ಕಬೀರರ ಮನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ, ಎರಡು ದಿನ ತಂಗಿದ್ದು ಹೊರಡೋಣ” ಅಂದರು. “ನಿಮ್ಮ ನಡುವೆ ನಡೆಯುವ ಮಾತುಕತೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಲು ನಾವು ತುಂಬ ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದೇವೆ. ಅದರಿಂದ ನಮಗೂ ಲಾಭವಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ತಮ್ಮ ಬೇಡಿಕೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೂ ತಿಳಿಸಿದರು. ಆಗ ಬಾಬಾ ಫರೀದ್, “ಧಾರಾಳವಾಗಿ ಹೋಗೋಣ. ಆದರೆ ನಮ್ಮಿಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಮಾತುಕತೆಯ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಬೇಡಿ” […]

ಮಾತು : ಖಲೀಲ್ ಗಿಬ್ರಾನನ ‘ಪ್ರವಾದಿ’ ~ ಅಧ್ಯಾಯ 19

ವಿದ್ವಾಂಸನೊಬ್ಬ ಮಾತಿನ ಮಹತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಕೇಳಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಅವನು ಉತ್ತರಿಸತೊಡಗಿದ. ನಿಮ್ಮ ವಿಚಾರಗಳ ಜೊತೆ ಸಮಾಧಾನ ಸಾಧ್ಯವಾಗದೇ ಹೋದಾಗ ಮಾತ್ರ ನೀವು ಮಾತನಾಡುತ್ತೀರಿ. ಯಾವಾಗ ನೀವು ಹೃದಯದ ಏಕಾಂತದಲ್ಲಿ ನೆಲೆ ನಿಲ್ಲಲಾರಿರೋ ಆಗ ನೀವು ತುಟಿಗಳ ಮೇಲೆ ವಾಸ ಮಾಡಲು ಆರಂಭ ಮಾಡುತ್ತೀರಿ. ಶಬ್ದ, ದಾರಿ ತಪ್ಪಿಸುವ ಮತ್ತು ಕಾಲ ಹರಣದ ಸಾಧನವಾಗುವುದು ಆಗಲೇ. ಬಹುತೇಕ ನಿಮ್ಮ ಮಾತಿನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರದ ಅರ್ಧ ಕೊಲೆಯಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ವಿಚಾರ, ಆಕಾಶದ ಹಕ್ಕಿ. ಶಬ್ದದ ಪಂಜರದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರೆಕ್ಕೆಯನ್ನೇನೋ ಬಿಚ್ಚುತ್ತದೆ ಆದರೆ […]

ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ಡೈರಿ ~ ಮಾತು, ಮರು ಮಾತನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುವಂತೆ ಇರಬಾರದು!

ಸ್ಪಂದನೆ ಮೌನವೂ ಆಗಬಹುದು. ಮತ್ತೊಂದು ಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಕೊಳ್ಳುವುದೂ ಆಗಬಹುದು. ಸ್ಪಂದನೆ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ಮಾತಿನ ಅರ್ಥಗ್ರಹಿಸಿ ಅದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ನಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಥವಾ ನಿರಾಕರಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವೂ ಆಗಬಹುದು. ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾತು ಕೇಳಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಸ್ಪಂದನೆಯ ಸ್ವರೂಪ ನಿರ್ಧಾರಗೊಳ್ಳುವುದು. ಹಾಗೆಂದೇ ಬುದ್ಧ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕೇಳಿಸಿಕೋ, ಆ ತಾಳ್ಮೆ ಬೆಳೆಸಿಕೋ ಅನ್ನೋದು ~ ಅಲಾವಿಕಾ ಕೇಳುವಿಕೆ ನಮ್ಮಲ್ಲಿ ಮೌನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಮಾತನ್ನಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ ನಮ್ಮ ಮಾತು ಕೂಡ ಮೌನವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕೇ ಹೊರತು ಮರುಮಾತನ್ನು ಬಡಿದೆಬ್ಬಿಸುವಂತಲ್ಲ. ಆದರೆ ನಾವೀಗ ಮಾತಾಡಲೆಂದೇ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳತೊಡಗಿದ್ದೇವೆ ಮತ್ತು […]

ಅರಿವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮಾತುಗಳು ಅರ್ಥ ಪಡೆಯುತ್ತವೆ

ಯಾವುದೇ ಪದ, ಶಬ್ದ, ಕೇಳುಗರ ಕಿವಿಯಲ್ಲಿ, ಅವರ ಅರಿವಿಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಅರ್ಥ ಪಡೆಯುತ್ತದೆ. ಮಾತು ಎನ್ನುವುದು ಮಾಯೆಯಂತೆ. ಅದು ಸಮ್ಮೋಹಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ನಮ್ಮನ್ನು ಒಂದು ಅರ್ಥಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗಿ ಕಟ್ಟಿಹಾಕುತ್ತದೆ. ಆ ಅರ್ಥದ ಪಾಶದಿಂದ ಬಿಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಬಹಳ ಕಷ್ಟ ~ ಚೇತನಾ ತೀರ್ಥಹಳ್ಳಿ ಮಾಡುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕೆಲಸಕ್ಕೂ ಅರ್ಥ ಇರಬೇಕೆಂದು ನಾವು ಬಯಸುತ್ತೇವೆ. ಆಡುವ ಪ್ರತಿ ಮಾತಿಗೂ ಅರ್ಥ ಇರಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷೆ ಪಡುತ್ತೇವೆ. ಅರ್ಥವಿಲ್ಲದ ಮಾತು, ನಿರುದ್ದಿಶ್ಯ ಕೆಲಸಗಳು  ಸಮಯದ ಅಪವ್ಯಯದಂತೆ ನಮಗೆ ತೋರುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ನಾವು ಇವನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞಾಪೂರ್ವಕವಾಗಿ […]

ಮಹಾ ಮೌನಿ ಗುರು ಮತ್ತು ಮಾತುಗಾರ ಸನ್ಯಾಸಿ : ಝೆನ್ ಕಥೆ

ಚೀನಾ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಝೆನ್ ಗುರುವಿದ್ದ. ಅವನು ಮಿತಭಾಷಿ, ಮಹಾಮೌನಿ. ಮಾತೇ ಆಡದೇ ತನ್ನ ಶಿಷ್ಯರಿಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದ. ಎಷ್ಟೋ ಸಲ ಆತುರಗಾರ ಶಿಷ್ಯರು ಮಾತೇ ಆಡದ ಗುರುವಿನ ವರಸೆಗೆ ಬೇಸತ್ತು ಆಶ್ರಮ ತೊರೆಯುತ್ತಿದ್ದರು. ಇಂಥಲ್ಲಿಗೆ ಒಬ್ಬ ಮಾತುಗಾರ ಸನ್ಯಾಸಿ ಬಂದ. ಬಂದು ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಆಶ್ರಮದ ಶಿಷ್ಯರನ್ನೆಲ್ಲ ಗುಡ್ಡೆ ಹಾಕಿಕೊಂಡ. ಅವನ ಮಾತಿನ ಮೋಡಿಗೆ ಅವರೆಲ್ಲ ಬೆರಗಾದರು. ತಮ್ಮ ಗುರುವಿನ ಜೊತೆ ಹೋಲಿಕೆ ಮಾಡಿ ಇವನನ್ನು ಹೊಗಳಿದರು. ಆ ಮಾತುಗಾರ ಗುರುವಿನ ಬಳಿ ಬಂದು “ನನ್ನ […]

ಹೃದಯದ ಮಾತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ : ಸೊಹ್ರಾವರ್’ದಿ

ನಮ್ಮ ಹೃದಯಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರವಾದವರ ಮಾತು ನಮಗೆ ರುಚಿಸುತ್ತದೆ. ಉಳಿದವರ ಮಾತು ಸಾಕೆನಿಸುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನೇ ಸೊಹ್ರಾವರ್’ದಿ “ಹೃದಯದ ಮಾತು ಹೃದಯಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಯೇ ತೀರುತ್ತದೆ; ನಾಲಗೆಯ ಮಾತು ಕಿವಿ ದಾಟುವ ಮೊದಲೇ ಸಾಯುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿರುವುದು. ~ ಸಾಕಿ ನಮಗೆ ಮಾತು ಸಂವಹನದ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಮಾಧ್ಯಮ. ಮನುಷ್ಯನ ಮಾತು ಎಂಬ ವಿಶೇಷತೆಯಿಂದ ಭಾಷೆಗಳು ಹುಟ್ಟಿದವು; ಸಂಸ್ಕೃತಿಗಳು ಬೆಳೆದವು. ಅದರೂ ಮಾತಿನ ಮಹತ್ವ ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಕೋಪದ ಕೈಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಮಾತು ಬೈಗುಳವಾಗುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಮಾತು ಕಾವ್ಯವೂ ಆಗುತ್ತದೆ. […]

ಕೀವುಗಳಿಗಿಂತ ನಿನ್ನ ಮಾತು ಅಸಹ್ಯ : ಝೆನ್ ಕಥೆ

ಕುಷ್ಟ ರೋಗದಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ ಭಿಕ್ಷುಕರ ಗುಂಪೊಂದು ಝೆನ್ ಮಾಸ್ಟರ್ ಬಾಂಕಿಯ ಆಶ್ರಮಕ್ಕೆ ಬಂದು ಅವನ ಆಶ್ರಯ ಕೋರಿತು. ಅಪಾರ ಅಂತಃಕರಣದ ಮನುಷ್ಯನಾದ ಬಾಂಕಿ ಅವರಿಗೆಲ್ಲ ತನ್ನ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ಇರಲು ಅವಕಾಶ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟ. ಬಾಂಕಿ ಸ್ವತ ತಾನೇ ಕುಷ್ಟ ರೋಗಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛ ಮಾಡಿ, ಸ್ನಾನ ಮಾಡಿಸಿ, ಔಷಧಿ ಹಚ್ಚಿ ಅವರ ಆರೈಕೆ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ. ಬಾಂಕಿಯ ಪ್ರವಚನಕ್ಕೆ ಮತ್ತು ಅವನ ಶಿಷ್ಯರ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲವಾಗಲೆಂದು ದೇವಸ್ಥಾನ ಕಟ್ಟಿಸಿಕೊಟ್ಟ ರಾಜನ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಹಿಡಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. “ ಮಾಸ್ಟರ್ ಎಂಥ ಕೊಳಕು ಇದು. […]

ಹೇಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಧೈರ್ಯ ಬೇಕು!

ಯಾವುದೇ ಸಂಭಾಷಣೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ನಾವು ಹೇಳುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಉತ್ಸಾಹಿಗಳಾಗಿರುತ್ತೇವೆಯೇ, ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಲ್ಲೋ? ನಮ್ಮ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರದಿಂದಲೇ ಅಳೆಯಬಹುದಾಗಿದೆ.  ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಘಟನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಬ್ಬರು ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ.  ಆ ಘಟನೆ ಬಗ್ಗೆ ಎದುರಿನವರಿಗೆ ಬೇರೆಯದೇ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಇರುತ್ತದೆ. ಅವರು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾತನಾಡಲು ಬಿಡದೆ ನಡುನಡುವೆ ಬಾಯಿ ಹಾಕುತ್ತಾ ಇರುತ್ತಾರೆ. ಅವರಿಗೆ ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಕ್ಕಿಂತ ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹೇಳುವದಕ್ಕೇ ಹೆಚ್ಚು ಧಾವಂತ.  ಯಾಕೆ ಹೀಗಾಗುತ್ತದೆ? ಮಾತನ್ನು ಕೇಳಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವುದು ಯಾವ ಮನಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ? ಇದು ಕೇವಲ […]